Κάθε άνθρωπος έχει ένα δικό του τελετουργικό όταν κάνει μπάνιο. Ενστικτωδώς ακολουθεί κάποιες κινήσεις για να πλύνει τα μαλλιά και κάθε σημείο του σώματός του. Ωστόσο όπως αποκάλυψε μία νέα έρευνα, υπάρχουν μερικά σημεία τα οποία μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων ξεχνά να καθαρίσει.
Από περιέργεια για το αν οι συμβουλές των προηγούμενων γενεών για το μπάνιο είχαν αντίκτυπο στην υγεία και την υγιεινή μας, οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Τζορτζ Ουάσινγκτον (George Washington University) αποφάσισαν να δοκιμάσουν αυτό που ονομάζουν “Η υπόθεση της γιαγιάς”.
Τι είναι η «υπόθεση της γιαγιάς»;
Όπως ανέφερε ο καθηγητής βιοστατιστικής και βιοπληροφορικής Πανεπιστήμιο Τζορτζ Ουάσινγκτον, Keith Crandall, «όταν ήταν παιδί, η γιαγιά του έλεγε τα παιδιά της οικογένειας ότι στο μπάνιο πρέπει να καθαρίζουν καλά πίσω από τα αυτιά, ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών και στον αφαλό».
Αυτές οι οδηγίες αποτελούν τη βάση αυτού που ο Crandall και η υπόλοιπη ομάδα ερευνητών του Ινστιτούτου Υπολογιστικής Βιολογίας GW ονομάζουν «υπόθεση της γιαγιάς». Δηλαδή ότι οι άνθρωποι δεν πλένουν αυτά τα τρία μέρη του σώματος τόσο συχνά όσο το δέρμα στα χέρια και τα πόδια τους.
Ως αποτέλεσμα, οι περιοχές αυτές μπορεί να φιλοξενούν διαφορετικά είδη βακτηρίων -συμπεριλαμβανομένων ορισμένων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά την υγεία ενός ατόμου.
Τι έδειξε η νέα μελέτη για την «υπόθεση της γιαγιάς»
Αφού ανέλυσαν μια συλλογή δειγμάτων δερματικών επιχρισμάτων που συλλέχθηκαν από 129 μεταπτυχιακούς και προπτυχιακούς φοιτητές, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα μικρόβια από περιοχές που συνήθως πλένονται τακτικά (πήχης, γάμπα) ήταν πιο ποικιλόμορφα και, κατά συνέπεια, δυνητικά μέρος ενός υγιέστερου μικροβιώματος από τα δείγματα που πάρθηκαν πίσω από τα αυτιά, ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών και μέσα στον αφαλό.
Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο στο περιοδικό Frontiers in Microbiology, ο Crandall και οι συνεργάτες του εξήγησαν ότι σε υγρές και λιπαρές περιοχές του σώματος -όπως αυτές δεν πλένονται αρκετά συχνά- ορισμένα ανεπιθύμητα μικρόβια “αρπάζουν την ευκαιρία” και να μετατοπίσουν ολόκληρο το μικροβίωμα και ενδεχομένως να οδηγήσουν σε δερματικές παθήσεις όπως το έκζεμα ή η ακμή.
Οι συγγραφείς σημειώνουν επίσης ότι, δεδομένου του σχετικά μικρού μεγέθους του δείγματος και των περιορισμένων σημείων του σώματος που εξετάστηκαν για τη μελέτη, χρειάζονται περισσότερες έρευνες για να έχουμε μια πιο οριστική εικόνα για το πώς το πλύσιμο -ή το μη πλύσιμο- διαφόρων περιοχών μπορεί να επηρεάσει την υγεία μας.
Σύμφωνα με την γιατρό Laura Purdy, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, η έρευνα αυτή ενισχύει την ανάγκη να καθαρίζουμε όλο το δέρμα του σώματός μας όταν κάνουμε μπάνιο, συμπεριλαμβανομένων των “δυσπρόσιτων” και “εύκολα ξεχασμένων” σημείων, όπως πίσω από τα αυτιά μας, ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών μας και μέσα στον αφαλό μας.
«Το πλύσιμο του σώματός μας απαλλάσσει από τη βρωμιά, την οσμή και τα αλλεργιογόνα που έχουν συσσωρευτεί στο δέρμα σας κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά απομακρύνει επίσης τα νεκρά κύτταρα του σώματός σας, τον ιδρώτα και τα φυσικά έλαια που βρίσκονται στο δέρμα σας. Το δέρμα σας μπορεί επίσης να φιλοξενεί κάποια βακτήρια, ιούς ή μύκητες, οπότε το πλύσιμο αυτών των περιοχών είναι σημαντικό για τον καθαρισμό του δέρματός σας» εξήγησε.
Τα τρία μέρη του σώματος που ξεχνάμε όταν κάνουμε μπάνιο:
- Πίσω από τα αυτιά
- Ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών
- Μέσα στον αφαλό
Πίσω από τα αυτιά
Οπουδήποτε υπάρχει μια πτυχή ή πτύχωση στο δέρμα, όπως πίσω από τα αυτιά, τα έλαια του σώματος (επίσης γνωστά ως σμήγμα) και τα κύτταρα του δέρματος που αποβάλλει το σώμα σας με φυσικό τρόπο, καθώς και οποιαδήποτε επιφανειακή βρωμιά, μπορεί να παγιδευτούν και να ερεθίσουν το δέρμα, τονίζει η δερματολόγος και μικρογραφική δερματοχειρουργός, Stacey Tull, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Η συσσώρευση δερματικών υπολειμμάτων μπορεί να γίνει μια φλεγμονώδης δερματική πάθηση γνωστή ως “σμηγματορροϊκή δερματίτιδα”. Πρόκειται για το δερματικό αντίστοιχο της πιτυρίδας» εξήγησε.
Η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα μπορεί να προκαλέσει το σχηματισμό λευκών ή κίτρινων νιφάδων στο τριχωτό της κεφαλής -συμπεριλαμβανομένων και των περιοχών πίσω από τα αυτιά σας, ανέφερε η Dr. Purdy. «Οποιαδήποτε φλεγμονώδης κατάσταση του δέρματος μπορεί να οδηγήσει σε ρωγμές στο φυσικό φραγμό του δέρματος, επιτρέποντας την είσοδο βακτηρίων και προκαλώντας λοιμώξεις», πρόσθεσε η DrTull.
Σύμφωνα με την Dr. Purdy, αν δεν πλένετε τακτικά το δέρμα πίσω από τα αυτιά σας, μπορεί να παρατηρήσετε ότι το δέρμα σε αυτή την περιοχή γίνεται ευαίσθητο ή μπορεί να δημιουργηθεί έκζεμα. «Αν έχετε τρυπήσει τα αυτιά σας, θέλετε οπωσδήποτε να επικεντρωθείτε στο πλύσιμο αυτής της περιοχής για να αποφύγετε τη μόλυνση», τόνισε.
Υπάρχει και η οσμή. «Έχετε ιδρωτοποιούς αδένες πίσω από τα αυτιά σας, οπότε παράγεται ιδρώτας. Ο ιδρώτας, όταν εκτίθεται σε βακτήρια, μπορεί να αρχίσει να μυρίζει άσχημα με την πάροδο του χρόνου» εξήγησε η Dr. Purdy
Δεν υπάρχει κάποια ειδική μέθοδος ή προϊόν που χρειάζεστε για να πλένετε πίσω από τα αυτιά σας: το κλειδί είναι να θυμάστε να το κάνετε. «Το πλύσιμο πίσω από τα αυτιά δεν πρέπει να διαφέρει από το πλύσιμο του υπόλοιπου σώματος.Χρησιμοποιήστε όποιο είδος σαπουνιού έχει συνηθίσει το δέρμα σας. Εγώ προσωπικά χρησιμοποιώ μόνο σαπούνι και την τριβή των δαχτύλων μου για να πλύνω ολόκληρο το πρόσωπο και το σώμα μου» ανέφερε η Δρ Tull.
Ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών
Ενώ το μεγαλύτερο μέρος του νερού και του σαπουνιού πιθανότατα ρέει πάνω από τα πόδια και τα δάχτυλα των ποδιών σας προτού καταλήξει στην αποχέτευση, αυτό δεν καθαρίζει επαρκώς τις περιοχές μεταξύ των δαχτύλων των ποδιών σας.
«Επειδή το δέρμα ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών δεν παράγει τόσο πολύ λάδι όσο άλλες περιοχές του σώματος, οι συνέπειες του μη πλυσίματος σε αυτήν την περιοχή είναι ελαφρώς διαφορετικές» δήλωσε η Dr. Tull, σημειώνοντας ότι το κύριο συστατικό της συσσώρευσης είναι τα νεκρά κύτταρα του δέρματος και η βρωμιά. Θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε μύκητες των νυχιών, προσθέτει.
Η Dr. Purdy επεσήμανε επίσης ότι τα πόδια μας τείνουν να ιδρώνουν πολύ, και επειδή το να φοράμε παπούτσια παγιδεύει αυτόν τον ιδρώτα στη θέση του, μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη βακτηρίων και μυκήτων. «Θα μπορούσατε να αναπτύξετε το πόδι του αθλητή, το οποίο είναι μια μυκητιασική λοίμωξη του δέρματος που εμφανίζεται συνήθως ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών. Τα πόδια σας μπορεί να έχουν φαγούρα, να ξεφλουδίζουν, ενώ το δέρμα σας μπορεί να εμφανίσει εξάνθημα ή ρωγμές”.
«Η μη τακτική πλύση ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών μπορεί επίσης να οδηγήσει σε βακτηριακή δερματίτιδα ή κυτταρίτιδα, μια βακτηριακή δερματική λοίμωξη που μπορεί να εξαπλωθεί στο πόδι» τόνισε η Dr. Tull. «Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους διαβητικούς να πλένουν τα πόδια τους και ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών τους [καθώς] έχουν πολύ χαμηλότερο όριο για να προσβληθούν από δερματικές λοιμώξεις» σημείωσε.
Το πλύσιμο ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών σας είναι επίσης αρκετά απλό. Σύμφωνα με την Dr. Tull, θα πρέπει να γίνεται κάθε φορά που κάνετε ντους: ιδανικά, κάθε μία ή δύο ημέρες. Όποιος δεν είναι σε θέση να κάνει ένα πλήρες ντους ή μπάλα τόσο συχνά, μπορεί να καθαρίζει ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών του σε ένα ποδόλουτρο.
Μέσα στον αφαλό
Είτε τον αποκαλείτε “αφαλό” είτε “ομφαλό”, δεν πρέπει να ξεχνάτε να τον πλένετε τακτικά, προτρέπουν και οι δύο γιατροί. Εκτός του ότι είναι σκούρος και υγρός, ο αφαλός έχει επίσης πολλαπλές δερματικές πτυχές, δημιουργώντας το ιδανικό περιβάλλον για τη συσσώρευση νεκρών κυττάρων του δέρματος, ιδρώτα και άλλων μικροοργανισμών, όπως βακτήρια και μύκητες, τόνισε η Dr. Purdy.
Αυτό όχι μόνο θα μπορούσε να οδηγήσει σε οσμή, αλλά η τριβή μπορεί να κάνει την περιοχή επιρρεπή σε λοιμώξεις – οι πιο συνηθισμένες είναι οι λοιμώξεις από σταφυλόκοκκο και ζυμομύκητες, εξήγησε.
Ο καθαρισμός του αφαλού σας κάθε μία ή δύο ημέρες θα πρέπει να είναι επαρκής, δήλωσε η Dr. Tull, προσθέτοντας ότι δεν χρειάζεται ειδικό σαπούνι. Εάν έχετε ευαίσθητο δέρμα ή παθήσεις όπως το έκζεμα, η Dr. Purdy συνιστά να επιλέξετε ένα σαπούνι ή ένα πλύσιμο σώματος για τον ιδιαίτερο τύπο του δέρματός σας και τονίζει ότι όσοι έχουν σκουλαρίκι στον αφαλό «πρέπει οπωσδήποτε να φροντίζουν την περιοχή και να την πλένουν τακτικά».
