Το διαστημικό σκάφος που βρίσκεται πιο μακριά από τη Γη, ο Voyager 1, μόλις απενεργοποίησε ένα ακόμη όργανο. Ο λόγος για αυτήν την απενεργοποίηση είναι ότι η ομάδα της αποστολής του Voyager επιθυμεί να εξοικονομήσει ενέργεια, η οποία είναι περιορισμένη στο γηράσκον διαστημικό σκάφος.
Το εν λόγω όργανο είναι το πείραμα LECP (Low-energy Charged Particles), το οποίο χρησιμοποιούσαν οι ανιχνευτές Voyager για τη μελέτη του ηλιακού ανέμου και του διαστρικού μέσου (ISM).
Βασικά, η απόφαση να απενεργοποιηθεί αυτό το όργανο ελήφθη ώστε η πρώτη διαστρική αποστολή της ανθρωπότητας να μπορέσει να συνεχίσει την εξερεύνηση του Σύμπαντος.
Το Voyager 1 χρησιμοποιεί τρεις θερμοηλεκτρικές γεννήτριες ραδιοϊσοτόπων (RTG), συσκευές που μετατρέπουν τη θερμότητα από τη διάσπαση του πλουτωνίου-238 σε ηλεκτρική ενέργεια. Έπειτα από σχεδόν 50 χρόνια συνεχούς λειτουργίας, αυτές οι γεννήτριες έχουν σχεδόν εξαντλήσει την ενέργειά τους.
Οι μηχανικοί του Εργαστηρίου Προώθησης με Αεριωθούμενα (JPL) της NASA έστειλαν εντολές για την απενεργοποίηση του οργάνου στις 17 Απριλίου, μετά την απενεργοποίηση του Υποσυστήματος Κοσμικών Ακτίνων (CRS) τον Φεβρουάριο του 2025 και του συστήματος απεικόνισης, του υπεριώδους φασματομέτρου και άλλων οργάνων από το 1990.
Το LECP λειτουργούσε σχεδόν χωρίς διακοπή από την εκτόξευση των διαστημικών σκαφών Voyager 1 και 2 το 1977. Εν τω μεταξύ, η ισχύς εξόδου των RTG του Voyager 1 μειωνόταν κατά περίπου 4 Watt ετησίως και, από τον Απρίλιο του 2026, παράγουν λιγότερο από το μισό της αρχικής τους ισχύος.
Με τα περιθώρια ισχύος να γίνονται ελάχιστα, η ομάδα αναγκάστηκε να απενεργοποιήσει θερμαντήρες και όργανα, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι αγωγοί καυσίμου του διαστημικού σκάφους δεν θα παγώσουν. Πρόκειται για μια λεπτή ισορροπία που απαιτεί από την ομάδα της αποστολής να καθορίσει ποια όργανα μπορούν να θυσιαστούν σε αυτό το στάδιο της αποστολής.
Η απόφαση ελήφθη αφού το Voyager 1 παρουσίασε μια απροσδόκητη πτώση ισχύος στις 27 Φεβρουαρίου, κατά τη διάρκεια μιας προγραμματισμένης ελιγμού περιστροφής. Μια ξαφνική πτώση ισχύος μπορεί να ενεργοποιήσει το σύστημα προστασίας από βλάβη λόγω χαμηλής τάσης του διαστημικού σκάφους, το οποίο απενεργοποιεί αυτόματα τα όργανα για να διατηρήσει το σκάφος σε λειτουργία.
Σε αυτή την περίπτωση, η ομάδα της αποστολής θα αναγκαστεί να ακολουθήσει τη χρονοβόρα διαδικασία αποκατάστασης. Δεδομένης της απόστασης του Voyager 1 από τη Γη (25 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα), θα χρειαστούν περίπου 23 ώρες για να φτάσει η ακολουθία εντολών στο διαστημικό σκάφος και περισσότερες από 3 ώρες για να ολοκληρωθεί.
Δύσκολη απόφαση
Η απόφαση δεν ήταν εύκολη. Από τη στιγμή που το Voyager 1 εγκατέλειψε το Ηλιακό Σύστημα, το LECP έχει παράσχει κρίσιμα δεδομένα σχετικά με τη δομή του διαστρωματικού μέσου (ISM), ανιχνεύοντας μέτωπα πίεσης και διακυμάνσεις στην πυκνότητα των σωματιδίων πέρα από την ηλιοσφαιρά.
Αυτό το μαγνητικό πεδίο, που δημιουργείται από τον ηλιακό άνεμο, σχηματίζει μια προστατευτική φούσκα που θωρακίζει το Ηλιακό Σύστημα από την επιβλαβή κοσμική ακτινοβολία. Στο εξωτερικό όριο όπου συναντά το ISM, σχηματίζει ένα «κρουστικό κύμα». Οι δύο ανιχνευτές Voyager είναι τα μόνα διαστημικά σκάφη που βρίσκονται αρκετά μακριά από τη Γη ώστε να παρέχουν πληροφορίες για αυτή την περιοχή.
Ευτυχώς, οι επιστημονικές και τεχνικές ομάδες του Voyager είχαν καταρτίσει ένα σχέδιο για το ποια όργανα θα απενεργοποιούνταν και με ποια σειρά. Για το Voyager 1, το LECP ήταν το επόμενο στη λίστα, το οποίο είχε ήδη απενεργοποιηθεί στο Voyager 2 τον Μάρτιο του 2025. Όπως εξήγησε ο Kareem Badaruddin, διευθυντής της αποστολής Voyager στο JPL, σε δελτίο τύπου της NASA:
«Αν και η απενεργοποίηση ενός επιστημονικού οργάνου δεν είναι η προτίμηση κανενός, είναι η καλύτερη διαθέσιμη επιλογή. Το Voyager 1 διαθέτει ακόμη δύο λειτουργικά επιστημονικά όργανα – ένα που ανιχνεύει κύματα πλάσματος και ένα που μετρά μαγνητικά πεδία. Λειτουργούν ακόμη άψογα, στέλνοντας δεδομένα από μια περιοχή του διαστήματος που κανένα άλλο ανθρώπινο σκάφος δεν έχει εξερευνήσει ποτέ. Η ομάδα παραμένει προσηλωμένη στο να διατηρήσει και τα δύο Voyager σε λειτουργία για όσο το δυνατόν περισσότερο.»
Ένας μικρός κινητήρας που περιστρέφει τον αισθητήρα LECP για σάρωση προς όλες τις κατευθύνσεις θα παραμείνει σε λειτουργία, ώστε η ομάδα να μπορεί να επαναφέρει το όργανο σε λειτουργία αν στο μέλλον διατεθεί περισσότερη ενέργεια. Εν τω μεταξύ, οι μηχανικοί αξιοποιούν τον χρόνο που τους παρέχει αυτό για να οριστικοποιήσουν μια ευρύτερη στρατηγική για την παράταση της αποστολής, την οποία αποκαλούν «Big Bang».
Το σχέδιο περιλαμβάνει την ταυτόχρονη απενεργοποίηση μιας ομάδας συσκευών που τροφοδοτούνται με ρεύμα και την ενεργοποίηση εναλλακτικών λύσεων χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας, ώστε να διατηρηθεί το διαστημικό σκάφος αρκετά ζεστό για να συνεχίσει τη συλλογή επιστημονικών δεδομένων. Η ομάδα θα εφαρμόσει πρώτα το Big Bang στο Voyager 2, καθώς διαθέτει ελαφρώς περισσότερη ισχύ και βρίσκεται πιο κοντά στη Γη.
Οι δοκιμές έχουν προγραμματιστεί για τον Μάιο και τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους και, αν πάνε καλά, η ομάδα θα επιχειρήσει να εφαρμόσει το σχέδιο στο Voyager 1 το νωρίτερο τον Ιούλιο. Αν το σχέδιο απελευθερώσει ισχύ, το LECP θα μπορούσε να επανενεργοποιηθεί για να συνεχίσει τη συλλογή δεδομένων σχετικά με το ISM.
