Επιστήμονες από το Weizmann Institute of Science εντόπισαν μια πρωτεΐνη που μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται το λίπος και την ενέργεια, ανοίγοντας έναν πιθανό νέο δρόμο για θεραπείες κατά της παχυσαρκίας. Η πρωτεΐνη, γνωστή ως MTCH2 και με το παρατσούκλι «Mitch», φαίνεται να λειτουργεί ως βασικός ρυθμιστής του αν το λίπος αποθηκεύεται ή καίγεται μέσα στα κύτταρα.
Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο EMBO Journal, η απενεργοποίηση της πρωτεΐνης σε ανθρώπινα κύτταρα οδηγεί σε αύξηση της καύσης λιπών και υδατανθράκων, ενώ παράλληλα μειώνει τη δημιουργία νέων λιποκυττάρων. Το αποτέλεσμα αυτό βασίζεται στον τρόπο που επηρεάζονται τα μιτοχόνδρια, οι «σταθμοί ενέργειας» των κυττάρων.
Πώς τα μιτοχόνδρια επηρεάζουν τον μεταβολισμό
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το «Mitch» ελέγχει τη συγχώνευση των μιτοχονδρίων. Όταν τα μιτοχόνδρια λειτουργούν ως ένα ενιαίο δίκτυο, η παραγωγή ενέργειας είναι πιο αποδοτική. Όταν όμως διασπώνται σε μικρότερες μονάδες, η παραγωγή ενέργειας γίνεται λιγότερο αποδοτική και τα κύτταρα αναγκάζονται να καταναλώνουν περισσότερο καύσιμο για να ανταποκριθούν στις ανάγκες τους.
Όπως εξηγεί η ερευνήτρια Sabita Chourasia, «μετά την αφαίρεση του Mitch παρατηρήσαμε αύξηση της κυτταρικής αναπνοής, δηλαδή της διαδικασίας παραγωγής ενέργειας από θρεπτικά συστατικά όπως οι υδατάνθρακες και τα λίπη». Αυτή η αλλαγή, αν και αρχικά μοιάζει αρνητική, οδηγεί τελικά σε αυξημένη κατανάλωση ενέργειας.
Αυξημένη καύση λίπους και αλλαγή καυσίμου
Χωρίς τη συγκεκριμένη πρωτεΐνη, τα κύτταρα στρέφονται περισσότερο στη χρήση λίπους ως κύρια πηγή ενέργειας, αντί για υδατάνθρακες και πρωτεΐνες. Οι επιστήμονες παρατήρησαν επίσης ότι τα λιπίδια στις κυτταρικές μεμβράνες μειώνονται, καθώς διασπώνται και χρησιμοποιούνται ως καύσιμο.
Όπως σημειώνει ο επικεφαλής ερευνητής Prof. Atan Gross, «το Mitch καθορίζει τη μοίρα του λίπους στα ανθρώπινα κύτταρα», υπογραμμίζοντας ότι η πρωτεΐνη λειτουργεί ως βασικός ρυθμιστής του μεταβολισμού.
Εμπόδιο στον σχηματισμό νέων λιποκυττάρων
Πέρα από την αυξημένη καύση λίπους, η απενεργοποίηση του Mitch επηρεάζει και τη δημιουργία νέων λιποκυττάρων. Τα προγονικά κύτταρα δυσκολεύονται να μετατραπούν σε ώριμα λιποκύτταρα, καθώς δεν διαθέτουν την απαραίτητη ενέργεια και τα βιολογικά σήματα για να ολοκληρώσουν τη διαδικασία διαφοροποίησης.
Αυτό σημαίνει ότι, εκτός από το να καίγεται περισσότερο λίπος, το σώμα δυσκολεύεται και να δημιουργήσει νέες αποθήκες λίπους.
Από τα πειράματα στα ποντίκια στις ανθρώπινες εφαρμογές
Σε προηγούμενες μελέτες σε ποντίκια, η απουσία της πρωτεΐνης είχε εντυπωσιακά αποτελέσματα: τα ζώα παρέμειναν αδύνατα, είχαν αυξημένη αντοχή και καλύτερη φυσική απόδοση. Αυτά τα δεδομένα οδήγησαν τους επιστήμονες να εξετάσουν αν το ίδιο ισχύει και σε ανθρώπινα κύτταρα, κάτι που επιβεβαιώθηκε στη νέα έρευνα.
Προοπτικές για νέες θεραπείες
Αν και η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και έχει πραγματοποιηθεί κυρίως σε κυτταρικά μοντέλα, τα αποτελέσματα υποδεικνύουν έναν πιθανό νέο στόχο για τη θεραπεία της παχυσαρκίας. Η ταυτόχρονη αύξηση της καύσης λίπους και η μείωση της δημιουργίας λιποκυττάρων θα μπορούσε στο μέλλον να οδηγήσει σε πιο αποτελεσματικές θεραπείες, με λιγότερες παρενέργειες σε σχέση με τις υπάρχουσες αγωγές.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί αν ο μηχανισμός αυτός μπορεί να αξιοποιηθεί με ασφάλεια σε ανθρώπους, αλλά η ανακάλυψη του «Mitch» ανοίγει ήδη έναν νέο και πολλά υποσχόμενο δρόμο στη βιολογία του μεταβολισμού.
