Νέα μελέτη από αστρονόμους του Πανεπιστημίου της Αριζόνα και του Ινστιτούτου Raman αποκαλύπτει ότι οι στενοί πίδακες θερμού πλάσματος, που εκτοξεύονται από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες, επηρεάζουν το αέριο πολύ πέρα από τα ορατά όρια των γαλαξιών, επηρεάζοντας άμεσα τη διαμόρφωση νέων αστεριών.
Ο μηχανισμός επίδρασης στο περιγαλαξιακό μέσο
Κάθε μεγάλος γαλαξίας περιβάλλεται από ένα τεράστιο περίβλημα αερίου, το περιγαλαξιακό μέσο, το οποίο εκτείνεται σε απόσταση 10 έως 20 φορές μεγαλύτερη από το ορατό τμήμα του. Το αέριο αυτό ψύχεται, μετακινείται προς τα μέσα και συσσωρεύεται για να σχηματίσει αστέρια. Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα αναζητούσε για καιρό την αιτία που εμποδίζει τη συνεχή ψύξη του αερίου και τον περαιτέρω σχηματισμό αστεριών.
Η ερευνητική ομάδα, συνδυάζοντας παρατηρήσεις από το Dark Energy Spectroscopic Instrument και το LOFAR Two-meter Sky Survey, διαπίστωσε ότι οι πίδακες από τις μαύρες τρύπες δεν επηρεάζουν το αέριο ομοιόμορφα προς όλες τις κατευθύνσεις. Αντίθετα, λειτουργούν ως κατευθυνόμενη δέσμη που ιονίζει το υδρογόνο και το κάνει να εκπέμπει φως κυρίως κατά μήκος της διαδρομής τους.
Η σημασία για την εξέλιξη των γαλαξιών
Η λάμψη του ιονισμένου υδρογόνου παρουσιάζει τη μεγαλύτερη ένταση κοντά στον γαλαξία, όπου ο πίδακας συναντά για πρώτη φορά το περιγαλαξιακό μέσο, καθώς και στα εξωτερικά του όρια, όπου απελευθερώνεται το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας.
Με τη θέρμανση και τη διαταραχή του αερίου σε ολόκληρο το περιγαλαξιακό μέσο, οι πίδακες εμποδίζουν το αέριο από το να ψυχθεί και να καταπέσει προς το κέντρο, λειτουργώντας ως φρένο στην ανάπτυξη του γαλαξία και καθορίζοντας αν θα συνεχίσει να παράγει αστέρια ή θα περιέλθει σε αδράνεια.
