Τον Σεπτέμβριο του 2022, αστρονόμοι παρατήρησαν ένα ασυνήθιστο φαινόμενο σε γαλαξία που απέχει επτάμιση δισεκατομμύρια έτη φωτός. Από το κέντρο του εκτεινόταν μια λεπτή γραμμή μήκους άνω των διακοσίων χιλιάδων ετών φωτός, η οποία κατέληγε σε ένα αντικείμενο που κινούνταν με ταχύτητα περίπου χιλίων χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, αφήνοντας πίσω του νέα άστρα. Η ομάδα ονόμασε […]
Τα κβάζαρ τα οποία σχηματίστηκαν όταν το σύμπαν είχε ηλικία μικρότερη από ένα δισεκατομμύριο έτη, προσφέρουν σημαντικές πληροφορίες για τη δημιουργία των υπερμεγεθών μαύρων τρυπών που βρίσκονται στον πυρήνα σχεδόν κάθε γαλαξία. Κβάζαρ: Ανακαλύψεις από το διαστημικό τηλεσκόπιο Euclid Πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Astronomy & Astrophysics αναφέρει τον εντοπισμό 31 νέων κουάζαρ κατά […]
Αστρονόμοι εντόπισαν τρεις ενεργές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες μέσα στον ίδιο μακρινό γαλαξία, προσφέροντας νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο τέτοια κολοσσιαία αντικείμενα κατάφεραν να αναπτυχθούν τόσο γρήγορα στο πρώιμο σύμπαν. Ο γαλαξίας J0148-4214 βρίσκεται σε απόσταση περίπου 12,5 δισεκατομμυρίων ετών φωτός. Αυτό σημαίνει ότι τον παρατηρούμε όπως ήταν λιγότερο από 1,3 δισεκατομμύρια χρόνια […]
Αστρονόμοι του MIT και συνεργάτες τους εντόπισαν με το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb ένα εξαιρετικά φωτεινό, κόκκινο σημείο στο πρώιμο σύμπαν, το οποίο φαίνεται να μην ταιριάζει με κανένα γνωστό είδος αστρονομικού αντικειμένου. Το αντικείμενο, που ονομάστηκε MoM-BH*-1, μοιάζει με ένα τεράστιο άστρο περίπου στο μέγεθος του Ηλιακού Συστήματος, όμως εκπέμπει ενέργεια περίπου 100 δισεκατομμύρια […]
Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων με επικεφαλής το Ινστιτούτο Εξωγήινης Φυσικής Max Planck εντόπισε τρεις ενεργές υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες στον ίδιο γαλαξία, προσφέροντας νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο σχηματίστηκαν και αναπτύχθηκαν οι μαύρες τρύπες στο πρώιμο Σύμπαν. Ο γαλαξίας J0148-4214 βρίσκεται σε απόσταση μεγαλύτερη των 12,5 δισεκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη. Το […]
Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων αποκάλυψε ότι η δραστηριότητα ενός κβάζαρ μπορεί να επηρεάζει περιοχές πολύ πέρα από τα όρια του γαλαξία που το φιλοξενεί. Η μελέτη του κβάζαρ H1821+643 έδειξε ότι οι ισχυροί άνεμοι που δημιουργούνται από την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του μπορούν να μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας σε αποστάσεις εκατοντάδων χιλιάδων ετών […]
Τι θα συνέβαινε αν τοποθετούσαμε θεωρητικά μια από τις πιο ακριβείς κβαντικές συσκευές σε σταθερή θέση έξω από μια μαύρη τρύπα; Μια Josephson junction, δηλαδή δύο υπεραγωγοί που χωρίζονται από ένα εξαιρετικά λεπτό φράγμα, μπορεί να μετατρέπει την τάση σε κβαντική ταλάντωση με εξαιρετική ακρίβεια. Νέα μελέτη δείχνει ότι η έντονη βαρύτητα δεν αλλάζει τους […]
Ένα άστρο που κινείται σε εξαιρετικά κοντινή τροχιά γύρω από την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία μας προσφέρει στους αστρονόμους μια σπάνια ευκαιρία να εξετάσουν τη Γενική Σχετικότητα σε συνθήκες ακραίας βαρύτητας. Το άστρο S301, που αποτελεί το 301ο αναγνωρισμένο μέλος της οικογένειας των S-stars γύρω από τον Sagittarius A*, έχει μάζα λίγο […]
Μια εντυπωσιακή πρόοδος στην πειραματική φυσική πέτυχαν ερευνητές του Advanced Science Research Center του CUNY Graduate Center, οι οποίοι κατάφεραν να αναπαραγάγουν στο εργαστήριο ένα φαινόμενο που μέχρι σήμερα ανήκε κυρίως στη θεωρητική αστροφυσική. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, παρουσιάζει μια νέα μέθοδο ενίσχυσης κυμάτων μέσω «συνθετικής περιστροφής», ανοίγοντας νέους δρόμους τόσο στη […]
Οι αστρονόμοι του University of Glasgow παρουσίασαν τον μεγαλύτερο μέχρι σήμερα κατάλογο ανιχνεύσεων βαρυτικών κυμάτων, με 390 επιβεβαιωμένα γεγονότα συγχωνεύσεων μαύρων τρυπών. Το νέο σύνολο δεδομένων, γνωστό ως Gravitational Wave Transient Catalogue-5.0, προσθέτει 161 νέες ανιχνεύσεις και διευρύνει σημαντικά τη γνώση μας για την εξέλιξη των πιο ακραίων αντικειμένων του σύμπαντος. Ο κατάλογος βασίζεται σε […]
Η κατανόηση των μαύρων τρυπών αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα της σύγχρονης φυσικής. Αν και η Γενική Σχετικότητα του Einstein περιγράφει με ακρίβεια τη βαρυτική κατάρρευση των άστρων μέχρι ένα σημείο, στο εσωτερικό της ιδιομορφίας (singularity) η θεωρία παύει να δίνει φυσικά νόημα. Αυτό έχει οδηγήσει επιστήμονες να εξετάζουν εναλλακτικές δομές που θα […]
Μακρινός γαλαξίας με το παρατσούκλι «Shadow Blaster» αποκάλυψε μια αναπάντεχη πηγή κοσμικών νετρίνων: την ακραία δημιουργία νέων άστρων αντί για μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα. Η ανακάλυψη υποδηλώνει ότι οι κρυμμένοι, γεμάτοι σκόνη γαλαξίες έντονης αστρογένεσης (starburst galaxies) θα μπορούσαν να ευθύνονται για ένα σημαντικό ποσοστό των νετρίνων υψηλής ενέργειας στο Σύμπαν. Αστρονόμοι, χρησιμοποιώντας τη συστοιχία […]
Ένα πρωτοποριακό μοντέλο που προβλέπει πώς μεταβάλλεται η εκπομπή βαρυτικών κυμάτων όταν ένα διπλό σύστημα μαύρων τρυπών κινείται μέσα σε σκοτεινή ύλη ανέπτυξαν πρόσφατα οι φυσικοί. Τα βαρυτικά κύματα είναι ρυτιδώσεις στον χωροχρόνο που δημιουργούνται από συμπαγή αντικείμενα τα οποία περιδινούνται μαζί σε έναν κοσμικό χορό που καταλήγει σε μια βίαιη σύγκρουση. Στην παρουσία σκοτεινής […]
Μια ομάδα επιστημόνων ανακάλυψε ότι οι φωτεινές και ταραχώδεις περιοχές των γαλαξιών, οι οποίες ονομάζονται ενεργοί γαλαξιακοί πυρήνες (AGN) και τροφοδοτούνται από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες, θα μπορούσαν να αποτελούν τη γενέτειρα εκατομμυρίων πλανητών. Οι περιοχές αυτές είναι τόσο λαμπερές που συχνά ξεπερνούν σε φωτεινότητα το συνδυασμένο φως όλων των αστεριών του γαλαξία τους. Οι ενεργοί […]
Ένα μακρινό κβάζαρ, το οποίο παρουσιάζει έντονες διακυμάνσεις στη φωτεινότητά του, φαίνεται να εξασθενεί και να λαμπρύνει κατά ένα εξαιρετικό ποσοστό, με μεταβολές που ισοδυναμούν με 2 τρισεκατομμύρια φορές τη φωτεινότητα του ήλιου μας. Είναι η πρώτη φορά που ένα τέτοιο μεταβαλλόμενο κβάζαρ εντοπίζεται στο πρώιμο σύμπαν, χρονολογούμενο 12.9 δισεκατομμύρια χρόνια πριν – μόλις 900 […]
Πώς μετράται η μάζα μιας αδρανούς μαύρης τρύπας στο πρώιμο σύμπαν; Αυτό είναι το ερώτημα που ήθελαν να απαντήσουν οι αστρονόμοι του University College London (UCL) και του Carnegie Science για ένα μακρινό αντικείμενο που υπάρχει αλλά παραμένει αόρατο. Για να βρουν την απάντηση, στράφηκαν σε μελέτες του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb (JWST) σχετικά με […]