Είναι σπάνιο για τους αστρονόμους να παρατηρούν τεράστιες αλλαγές στη φωτεινότητα ενός γαλαξία μέσα σε λίγα μόλις χρόνια, καθώς οι περισσότεροι μεταβάλλονται σε βάθος εκατομμυρίων ετών. Ωστόσο, ο γαλαξίας J0218-0036, που απέχει 10 δισεκατομμύρια έτη φωτός, εξέπληξε τους επιστήμονες όταν η φωτεινότητά του μειώθηκε στο ένα εικοστό της προηγούμενης τιμής της μέσα σε μόλις δύο […]
Η αποστολή XRISM, συνεργασία της NASA και της JAXA, εντόπισε μια γιγαντιαία μαύρη τρύπα που «ξυπνά» σε έναν μακρινό γαλαξία. Οι επιστήμονες παρατήρησαν για πρώτη φορά το στάδιο όπου οι ισχυροί άνεμοι ύλης από τη μαύρη τρύπα αρχίζουν να διαμορφώνουν τη δομή ολόκληρου του γαλαξία. Η έρευνα αυτή είναι επαναστατική, καθώς αποκαλύπτει πώς οι κοσμικοί […]
Τα δυαδικά συστήματα υπερμεγεθών μαύρων τρυπών Gondor (επίσημη ονομασία SDSS J0729+4008) και Rohan (SDSS J1536+0411), ανακαλύφθηκαν από το Παρατηρητήριο NANOGrav. Η ανακάλυψη έγινε μέσω μιας νέας τεχνικής που συνδυάζει τον κοσμικό «βόμβο» των βαρυτικών κυμάτων με την παρατήρηση κβάζαρ – των φωτεινών πηγών που τροφοδοτούνται από μαύρες τρύπες που «καταβροχθίζουν» ύλη. Η τεχνική του κοσμικού […]
Νέα έρευνα υποδηλώνει ότι η υπερμεγέθης μαύρη τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία μας, γνωστή ως Sagittarius A* (Sgr A*), μπορεί στην πραγματικότητα να είναι μια εξαιρετικά πυκνή μάζα σκοτεινής ύλης. Οι επιστήμονες προτείνουν ότι αυτό το αντικείμενο και το σφαιρικό πέπλο σκοτεινής ύλης του γαλαξία είναι δύο εκφάνσεις της ίδιας συνεχούς ουσίας. «Δεν αντικαθιστούμε απλώς […]
Ένα τζετ φορτισμένων σωματιδίων που κινείται σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός, προερχόμενο από τα απομεινάρια ενός αστεριού που διαλύθηκε από μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα, θεωρείται ένα από τα πιο φωτεινά και ενεργειακά φαινόμενα που έχουν παρατηρηθεί ποτέ στο σύμπαν. Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως tidal disruption event (TDE), έχει τόση ισχύ που οι αστρονόμοι […]
Οι μαύρες τρύπες μπορεί να είναι αόρατες, όμως η επιρροή τους διαμορφώνει τους γαλαξίες, τη σύγχρονη τεχνολογία και την κατανόησή μας για το ίδιο το σύμπαν. Νέα δεδομένα από το James Webb Space Telescope (JWST) ρίχνουν φως στην προέλευση των πρώτων υπερμεγεθών μαύρων τρυπών, αμφισβητώντας τις μέχρι σήμερα επικρατούσες θεωρίες. Η γενική σχετικότητα στην καθημερινή […]
Οι επιστήμονες ίσως έλυσαν ένα κοσμικό μίνι-μυστήριο που τους απασχολούσε από το 2022, όταν το τηλεσκόπιο James Webb (JWST) άρχισε να εντοπίζει αντικείμενα που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν. Το πρόβλημα; Υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες που σχηματίστηκαν πριν το σύμπαν κλείσει το 1 δισεκατομμύριο έτη, κάτι που τα τρέχοντα μοντέλα αδυνατούν να εξηγήσουν. Η θεωρία της […]
Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν πρόσφατα ένα πρωτοφανές φαινόμενο στον γαλαξία VV 340a: έναν πίδακα (jet) που εκτοξεύεται από μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα και παρουσιάζει μια χαρακτηριστική ταλάντωση (wobbling), επηρεάζοντας ολόκληρο τον γαλαξία. Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Science», αποκαλύπτει τον μεγαλύτερο και πιο εκτεταμένο πίδακα που έχει παρατηρηθεί ποτέ σε κοντινό γαλαξία, προσφέροντας σαφείς […]
Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων, με επικεφαλής το SRON Netherlands Institute for Space Research, παρατήρησε ξαφνική εκτόξευση ύλης κοντά στην υπερμεγέθη μαύρη τρύπα NGC 3783, με ταχύτητες που φτάνουν έως και το 20% της ταχύτητας του φωτός. Κατά τη διάρκεια παρακολούθησης 10 ημερών, κυρίως με το διαστημικό τηλεσκόπιο XRISM, οι ερευνητές κατέγραψαν τη δημιουργία και την […]
Αστρονόμοι χρησιμοποίησαν το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb (JWST) για να παρατηρήσουν εκλάμψεις από τον Τοξότη A*, την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στην καρδιά του Γαλαξία μας, υπό ένα νέο πρίσμα. Η νέα μοντελοποίηση αυτών των παρατηρήσεων θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν πώς οι μαύρες τρύπες εκτοξεύουν αυτές τις εκλάμψεις, καθώς και να αποκαλύψουν […]
Αστρονόμοι ανίχνευσαν τη μεγαλύτερη και πιο μακρινή έκρηξη μαύρης τρύπας που έχει ποτέ παρατηρηθεί, μια κοσμική καταιγίδα ενέργειας με ισχύ όση δέκα τρισεκατομμύρια ήλιοι. Η έκρηξη, γνωστή ως φωτοβολία ΤΑΔ (tidal disruption event), εντοπίστηκε από το Zwicky Transient Facility (ZTF) και προέρχεται από τη μαύρη τρύπα στο κέντρο ενός ενεργού γαλαξιακού πυρήνα (AGN) με την […]
Οι αστρονόμοι ανίχνευσαν τους κοσμικούς ήχους δύο νεογέννητων μαύρων τρυπών, κάθε μία εκ των οποίων σχηματίστηκε από τη βίαιη σύγκρουση δύο προϋπαρχουσών μαύρων τρυπών. Ένα από τα γεγονότα αυτά, μάλιστα, είναι το πρώτο του είδους του που έχει ποτέ παρατηρηθεί. Οι ανιχνεύσεις έγιναν μέσω κυματισμών στον χωροχρόνο, γνωστών ως βαρυτικών κυμάτων, που προκλήθηκαν από τις […]
Ο θάνατος ενός άστρου από τα «δόντια» μιας μαύρης τρύπας σε γαλαξία 650 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά αιφνιδίασε τους αστρονόμους. Το φαινόμενο δε συνέβη στο κέντρο του γαλαξία – όπου συνήθως βρίσκονται οι τεράστιες μαύρες τρύπες – αλλά εκτός του, ενώ εκτόξευσε δύο ισχυρές ροές ενέργειας μήνες μετά την καταστροφή του άστρου. Το αστρικό τέλος […]
Έπειτα από δεκαετίες αναζήτησης, αστρονόμοι κατάφεραν να εικονογραφήσουν για πρώτη φορά δύο υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες σε τροχιά μεταξύ τους, επιβεβαιώνοντας μια θεωρία που παρέμενε ανεπιβεβαίωτη εδώ και δεκαετίες. Η ιστορική αυτή εικόνα καταγράφηκε στον κβάζαρ OJ287, ο οποίος βρίσκεται περίπου 5 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά, στον αστερισμό του Καρκίνου. Οι κβάζαρ είναι εξαιρετικά φωτεινές περιοχές […]
Ο αντίκτυπος από τη σύγκρουση δύο μαύρων τρυπών μετρήθηκε για πρώτη φορά μέσω βαρυτικών κυμάτων, αποκαλύπτοντας όχι μόνο την ταχύτητα, αλλά και την κατεύθυνση της «κλοτσιάς» που δέχθηκε η νέα μαύρη τρύπα καθώς εκτοξεύθηκε στο διάστημα. Πρόκειται για την πρώτη φορά που επιτυγχάνεται τέτοια μέτρηση, ανοίγοντας νέους δρόμους στην κατανόηση των συγχωνεύσεων μαύρων τρυπών. Η […]
Δέκα χρόνια μετά την πρώτη ανίχνευση από επιστήμονες βαρυτικών κυμάτων που προέρχονταν από τη σύγκρουση δύο μαύρων οπών, η ερευνητική ομάδα LIGO-Virgo-KAGRA, στην οποία συμμετέχει ο καθηγητής αστρονομίας του Πανεπιστημίου Columbia Maximiliano Isi, κατέγραψε ένα σήμα από μια σχεδόν πανομοιότυπη σύγκρουση μαύρων τρυπών. Οι βελτιώσεις στην τεχνολογία ανίχνευσης επέτρεψαν στους ερευνητές να παρατηρήσουν τις μαύρες […]
