Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Astrophysical Journal τον Απρίλιο του 2026, προσπαθεί να λύσει ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της αστρονομίας: την επιβράδυνση της ανάπτυξης των υπερμεγεθών μαύρων τρυπών (SMBH).
Αναλύοντας περισσότερους από 1,3 εκατομμύρια γαλαξίες και 8.000 ενεργές μαύρες τρύπες, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι ο ρυθμός «τροφής» αυτών των κοσμικών γιγάντων έχει μειωθεί δραματικά μετά το «Cosmic Noon».
Το Cosmic Noon και η επιβράδυνση
Πριν από περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια, το σύμπαν βρισκόταν σε μια φάση έντονης δραστηριότητας. Ήταν η εποχή του Cosmic Noon, κατά την οποία η γέννηση άστρων και η ανάπτυξη των μαύρων τρυπών βρίσκονταν στο αποκορύφωμά τους. Έκτοτε, η ανάπτυξη των μαύρων τρυπών άρχισε να φθίνει, περνώντας από μια πυρετώδη κατάσταση σε μια εξαιρετικά αργή ταχύτητα στο σύγχρονο σύμπαν.
Η μέθοδος
Για να κατανοήσουν το φαινόμενο, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια συνδυαστική μέθοδο δεδομένων από τρία μεγάλα τηλεσκόπια ακτίνων Χ: το Chandra, το XMM-Newton και το eROSITA.
- Chandra: Εντόπισε τις πιο αμυδρές και μακρινές μαύρες τρύπες.
- XMM-Newton και eROSITA: Κάλυψαν ευρύτερες περιοχές του ουρανού.
Αυτός ο συνδυασμός επέτρεψε στους αστρονόμους να διακρίνουν αν η μείωση της ακτινοβολίας οφείλεται σε λιγότερες μαύρες τρύπες ή σε βραδύτερο ρυθμό κατανάλωσης ύλης.
Η αιτία: Μια δίαιτα χωρίς κρύο αέριο
Η έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κυρίαρχη αιτία για την επιβράδυνση είναι ο ρυθμός προσαύξησης. Οι μαύρες τρύπες σήμερα απλά τρώνε πιο αργά.
Το αγαπημένο φαγητό μιας υπερμεγέθους μαύρης τρύπας είναι το κρύο αέριο. Ωστόσο, το ίδιο υλικό είναι απαραίτητο και για τον σχηματισμό άστρων. Φαίνεται πως καθώς το σύμπαν γερνάει, τα αποθέματα διαθέσιμου κρύου αερίου μειώνονται, εν μέρει επειδή τα άστρα έχουν «κλέψει» το μεγαλύτερο μέρος της τροφής των μαύρων τρυπών. Αυτό δείχνει ότι η εξέλιξη των γαλαξιών και των μαύρων τρυπών τους είναι άρρηκτα συνδεδεμένη.
