Αυτός είναι ο μεγαλύτερος και πιο λεπτομερής χάρτης του σύμπαντος – Περιέχει πάνω από 900.000 αστέρια, γαλαξίες και μαύρες τρύπες

Οι αστρονόμοι αποκάλυψαν τον μεγαλύτερο και πιο λεπτομερή χάρτη ακτίνων Χ του σύμπαντος που έχει δημιουργηθεί ποτέ. Τα πρόσφατα δημοσιευμένα δεδομένα αποκαλύπτουν το φως περισσότερων από 700.000 τεράστιων μαύρων τρυπών, μια μυστηριώδη “γέφυρα” αερίου που συνδέει μακρινούς γαλαξίες και εκατοντάδες χιλιάδες άλλα “εξωτικά” αντικείμενα του βαθύ διαστήματος.

Η μαζική νέα δημοσίευση δεδομένων ακτίνων-Χ έρχεται χάρη στην έρευνα eROSITA All-Sky Survey, μια αποστολή για τη σάρωση ολόκληρου του ουρανού από τον Δεκέμβριο του 2019 έως τον Ιούνιο του 2020 με τη χρήση του τηλεσκοπίου ακτίνων-Χ eROSITA.

Σε αυτό το διάστημα, η έρευνα εντόπισε περισσότερα από 170 εκατομμύρια φωτόνια ακτίνων Χ (σωματίδια φωτός) στον ουρανό, τα οποία οι αστρονόμοι αναγνώρισαν αργότερα ως περίπου 900.000 ξεχωριστά αντικείμενα στο διάστημα, τα περισσότερα από τα οποία είναι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες, σύμφωνα με ανακοίνωση της Εταιρείας Max Planck στη Γερμανία, η οποία συνέβαλε στη διαχείριση της αποστολής.

Το τμήμα του ουρανού του καταλόγου eROSITA All-Sky Survey σε δύο διαφορετικές αναπαραστάσεις. Η αριστερή εικόνα δείχνει εκτεταμένη εκπομπή ακτίνων-Χ, ενώ η δεξιά εικόνα δείχνει σημειακές πηγές ακτίνων-Χ. πηγή: MPE, J. Sanders für das eROSITA-Konsortium)

«Αυτά είναι τρομακτικά νούμερα για την αστρονομία ακτίνων Χ», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής της eROSITA και επικεφαλής συγγραφέας μιας νέας δημοσίευσης, Andrea Merloni, περιγράφοντας το εύρος των ευρημάτων της αποστολής. «Εντοπίσαμε περισσότερες πηγές σε 6 μήνες από ό,τι οι μεγάλες εμβληματικές αποστολές XMM-Newton και Chandra σε σχεδόν 25 χρόνια λειτουργίας», πρόσθεσε ο Merloni, αναφερόμενος στα τηλεσκόπια ακτίνων-Χ που λειτουργούν σήμερα από την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία και τη NASA, αντίστοιχα.

Οι ακτίνες Χ είναι μια μορφή ακτινοβολίας υψηλής ενέργειας που είναι αόρατη με γυμνό μάτι. Οι περισσότερες εκπομπές ακτίνων-Χ στο διάστημα προέρχονται από συγκεντρώσεις εξαιρετικά θερμών αερίων, οι οποίες μπορεί να προέρχονται από τεράστια σμήνη γαλαξιών, από τα υπολείμματα εκρήξεων υπερκαινοφανών αστέρων, όπως το διάσημο Νεφέλωμα του Καρκίνου, ή από ενεργές μαύρες τρύπες που μπορούν να επισκιάσουν ολόκληρους γαλαξίες, καθώς η θερμή, ταχέως κινούμενη ύλη πέφτει στα αχόρταγα στόματά τους.

Η μελέτη των κοσμικών ακτίνων-Χ μπορεί όχι μόνο να εντοπίσει μαζικά, υψηλής ενέργειας αντικείμενα όπως αυτά, αλλά και να αποκαλύψει τη συνολική δομή του ίδιου του σύμπαντος.

Η μυστηριώδης «γέφυρα» αερίου που συνδέει μακρινούς γαλαξίες

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες νέες ανακαλύψεις που προέκυψαν από την έρευνα είναι ένα τεράστιο «νήμα» ή «γέφυρα» θερμού αερίου που συνδέει δύο σμήνη γαλαξιών σε απόσταση μεγαλύτερη από 42 εκατομμύρια έτη φωτός (πάνω από 400 φορές το μήκος του Γαλαξία μας).

Το νήμα πιστεύεται ότι είναι ένα κομμάτι του κοσμικού ιστού – η τεράστια λεωφόρος αερίων που τροφοδοτεί όλους τους γαλαξίες του σύμπαντος και αποκαλύπτει τα κενά κενά όπου πιστεύεται ότι κατοικεί η ασύλληπτη σκοτεινή ύλη.

Μια εικόνα ακτίνων Χ με το πρόσφατα ανακαλυφθέν νήμα μεταξύ δύο σμηνών γαλαξιών που απέχουν μεταξύ τους περισσότερα από 42 εκατομμύρια έτη φωτός. πηγή: Dietl et al. (2024)

Εκτός από τη δημοσίευση της τελευταίας δέσμης δεδομένων, οι ερευνητές του έργου έχουν υποβάλει περισσότερες από 50 δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά, στις οποίες συζητείται ένα μικρό μέρος των νέων ευρημάτων του eROSITA. Αυτός ο νέος όγκος αστρονομικού αναγνωστικού υλικού προστίθεται σε περισσότερες από 200 εργασίες που έχουν ήδη δημοσιευτεί σχετικά με προηγούμενες ανακαλύψεις του eROSITA, δήλωσαν οι ερευνητές.

Η πλήρης έκδοση των δεδομένων, μαζί με δωρεάν εργαλεία για την ανάγνωσή τους, είναι διαθέσιμα στον ιστότοπο του eROSITA. Περισσότερα δεδομένα και επιστημονικές εργασίες που βασίζονται σε αυτά αναμένονται στο εγγύς μέλλον. Εν τω μεταξύ, το eROSITA θα συνεχίσει να παρατηρεί τα αστέρια από το σπίτι του στο διαστημικό παρατηρητήριο Spectrum-Roentgen-Gamma (SRG), το οποίο λειτουργεί από κοινού από τη Γερμανία και τη Ρωσία.

Scroll to Top