Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν 3 από τα αρχαιότερα αστέρια του Σύμπαντός μας, τα οποία «κρύβονταν» κάτω από τη μύτη μας όλο αυτό το διάστημα. Μάλιστα ταξιδεύουν προς τη λάθος κατεύθυνση.
Τα ουράνια σώματα εντοπίστηκαν από ερευνητές του ΜΙΤ στο «φωτοστέφανο» των άστρων που περιβάλλει το μακρινό άκρο του Γαλαξία μας και πιστεύεται ότι σχηματίστηκαν πριν από 12 έως 13 δισεκατομμύρια χρόνια, σύμφωνα με μια νέα δημοσίευση στο περιοδικό Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.
«Το ενδιαφέρον είναι ότι όλα είναι αρκετά γρήγορα – κινούνται με εκατοντάδες χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο, πηγαίνοντας προς τη λάθος κατεύθυνση», δήλωσε η συν-συγγραφέας της μελέτης Anna Frebel, καθηγήτρια φυσικής στο MIT. «Τρέχουν! Δεν ξέρουμε γιατί συμβαίνει αυτό».
Το ίδιο το σύμπαν πιστεύεται ότι έχει ηλικία περίπου 13,8 δισεκατομμυρίων ετών και ο δικός μας ήλιος έχει ηλικία μόλις 4,6 δισεκατομμυρίων ετών, καθιστώντας αυτά τα αστέρια μερικά από τα αρχαιότερα στο σύμπαν.
Τα αστέρια ανήκαν στους πρώτους γαλαξίες του σύμπαντος
Αυτά τα αστέρια, που ονομάζονται SASS (Small Accreted Stellar System stars), πιθανολογείται ότι γεννήθηκαν όταν σχηματίζονταν οι πρώτοι γαλαξίες του σύμπαντος, με το καθένα να ανήκει στον δικό του μικρό αρχέγονο γαλαξία.
Αυτοί οι γαλαξίες πιστεύεται ότι στη συνέχεια απορροφήθηκαν από τον αναπτυσσόμενο Γαλαξία μας, με αυτά τα αστέρια SASS να είναι οι τελευταίοι επιζώντες των αρχικών τους γαλαξιών.
Τα αστέρια βρίσκονται σε απόσταση περίπου 30.000 ετών φωτός από τη Γη σε διαφορετικές θέσεις σε ένα νέφος αστέρων που καλύπτει τα εξωτερικά άκρα του Γαλαξία μας. Τρία άλλα αρχαία αστέρια ανακαλύφθηκαν επίσης από τους ερευνητές στην εργασία, αλλά αυτά βρέθηκαν να είναι ελαφρώς νεότερα
«Αυτά τα αρχαιότερα αστέρια θα έπρεπε σίγουρα να υπάρχουν, με βάση όσα γνωρίζουμε για τον σχηματισμό των γαλαξιών», πρόσθεσε η Frebel. «Αποτελούν μέρος του κοσμικού μας οικογενειακού δέντρου. Και τώρα έχουμε έναν νέο τρόπο να τα βρούμε».
Η Μεγάλη Έκρηξη και τα 3 αστέρια
Η θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης είναι η κύρια εξήγηση για το πώς ξεκίνησε το σύμπαν. Στην απλούστερη εκδοχή της, μιλάει για το σύμπαν όπως το ξέρουμε, ξεκινώντας από μια μικρή μοναδικότητα, η οποία διογκώθηκε κατά τα επόμενα 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια και κατέληξε στο σύμπαν που γνωρίζουμε σήμερα.
Καθώς το σύμπαν επεκτεινόταν, ψύχθηκε αρκετά ώστε να επιτρέψει τοn σχηματισμό υποατομικών σωματιδίων και αργότερα απλών ατόμων. Τα πρώτα λεπτά μετά τη Μεγάλη Έκρηξη σχηματίστηκαν κυρίως υδρογόνο και ήλιο.
Τα πρώτα αστέρια του σύμπαντος θα αποτελούνταν επομένως από ελάχιστα άλλα εκτός από υδρογόνο και ήλιο, καθώς βαρύτερα στοιχεία όπως το στρόντιο και το βάριο απλώς δεν είχαν δημιουργηθεί σε αρκετά μεγάλες ποσότητες – τα στοιχεία αυτά σφυρηλατούνται στις καρδιές των αστρικών υπερκαινοφανών.
Ως εκ τούτου, τα αστέρια που έχουν χαμηλή αφθονία στροντίου και βαρίου στο ελαφρύ φάσμα τους μπορεί να είναι μερικά από τα αρχαιότερα στο σύμπαν μας.
Αυτά τα 3 αρχαία αστέρια είχαν αρχικά παρατηρηθεί από το τηλεσκόπιο Magellan μεταξύ 2013 και 2014 και παρουσίαζαν ένα φάσμα πολύ φτωχό σε μέταλλα, αλλά δεν είχαν αναλυθεί λεπτομερώς ακόμη. Στη συνέχεια οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα αστέρια αυτά μπορεί πράγματι να έχουν ηλικία μεταξύ 12 και 13 δισεκατομμυρίων ετών και ότι η χημική τους σύσταση ταιριάζει με εκείνη που παρατηρείται σε ορισμένους εξαιρετικά παλιούς γαλαξίες νάνους.
Αυτό, σε συνδυασμό με την ανακάλυψη ότι τα αστέρια φαίνεται να κινούνται γύρω από τον γαλαξία προς την αντίθετη κατεύθυνση από τα περισσότερα άλλα αστέρια, δείχνει ότι μπορεί να έχουν προέλθει από αλλού και να παρασύρθηκαν στον Γαλαξία μας.
«Ο μόνος τρόπος για να έχεις αστέρια που κινούνται προς τη λάθος κατεύθυνση από την υπόλοιπη “παρέα” είναι να τα πετάξεις προς τη λάθος κατεύθυνση», δήλωσε η Frebel.
Οι ερευνητές εξέτασαν στη συνέχεια άλλα γνωστά αρχαία αστέρια και είδαν ότι πολλά από αυτά κινούνταν επίσης με αυτή την ανάδρομη κίνηση στον γαλαξία, ταξιδεύοντας προς τη λάθος κατεύθυνση, ένα βασικό στοιχείο. «Ήταν το κομμάτι του παζλ που χρειαζόμασταν και που δεν το είχα προβλέψει όταν ξεκινήσαμε», πρόσθεσε η Frebel.
Ελπίζουν να βρουν περισσότερα αρχαία αστέρια SASS αναζητώντας αστέρια φτωχά σε μέταλλα που ταξιδεύουν προς την αντίθετη κατεύθυνση από τα περισσότερα άλλα αστέρια. Ελπίζουν επίσης ότι μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτά τα αστέρια SASS για να μελετήσουν την ιστορία των γαλαξιών νάνων από τους οποίους προήλθαν.
«Τώρα μπορούμε να αναζητήσουμε περισσότερα ανάλογα στο Γαλαξία μας, που είναι πολύ πιο φωτεινά, και να μελετήσουμε τη χημική τους εξέλιξη χωρίς να χρειάζεται να κυνηγήσουμε αυτά τα εξαιρετικά αμυδρά άστρα», κατέληξε η Frebel.