Λέιζερ από διαμάντι σε θερμοκρασίες κοντά στο απόλυτο μηδέν ενισχύει κβαντικά σήματα πάνω από 1.000 φορές

Λέιζερ από διαμάντι

Ερευνητές του Okinawa Institute of Science and Technology (OIST) δημιούργησαν έναν ενισχυτή μικροκυμάτων βασισμένο στο σπιν, που λειτουργεί κοντά στο απόλυτο μηδέν και ενισχύει τα σήματα περισσότερο από 1.000 φορές, προσθέτοντας θόρυβο κοντά στο ελάχιστο που επιτρέπουν οι νόμοι της φυσικής. Η συσκευή περιγράφεται στο Nature Communications και αναπτύσσεται περαιτέρω με στόχο την εμπορική αξιοποίηση.

Γιατί χρειάζονται νέοι ενισχυτές

Στους υπεραγώγιμους κβαντικούς υπολογιστές οι ενισχυτές λειτουργούν σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, ώστε να ανιχνεύουν εξαιρετικά ασθενή σήματα μικροκυμάτων που μεταφέρουν κβαντική πληροφορία. Ακόμη και τότε, οι ίδιοι οι ενισχυτές προσθέτουν θόρυβο, κάτι που δυσκολεύει τον ακριβή προσδιορισμό της κατάστασης ενός qubit και προκαλεί σφάλματα.

Οι σημερινοί ενισχυτές έχουν περιορισμούς: οι συμβατικοί παραμετρικοί ενισχυτές Josephson κορένονται όταν διαβάζονται πολλά qubit ταυτόχρονα, ενώ οι παραμετρικοί ενισχυτές κινητικής αυτεπαγωγής απαιτούν περισσότερη ισχύ και επιπλέον καλωδίωση. Επιπλέον, ορισμένες πλατφόρμες, όπως τα qubit spin βασισμένα σε ημιαγωγούς, απαιτούν μαγνητικά πεδία που μπορούν να υπερνικήσουν τους υπεραγώγιμους ενισχυτές.

Μια παλιά τεχνολογία με νέα ζωή

Η νέα συσκευή βασίζεται στα μέιζερ, που παρουσιάστηκαν το 1954, έξι χρόνια πριν από τα λέιζερ. Και οι δύο τεχνολογίες λειτουργούν με βάση την εξαναγκασμένη εκπομπή. Όπως εξηγεί ο Dr. Yuimaru Kubo, επικεφαλής της ομάδας Hybrid Quantum Device Team, τα μέιζερ έμειναν πίσω επειδή απαιτούσαν κρυογονικές συνθήκες, όμως οι κβαντικοί υπολογιστές που λειτουργούν κοντά στο απόλυτο μηδέν τα έχουν κάνει πολλά υποσχόμενους υποψήφιους για ενίσχυση κβαντικών σημάτων με ελάχιστο θόρυβο.

Πώς λειτουργεί

Η συσκευή αξιοποιεί τα σπιν ηλεκτρονίων σε προσμείξεις αζώτου, τα λεγόμενα κέντρα P1, μέσα σε ένα ειδικό διαμάντι. Ένα σχετικά ασθενές πεδίο μικροκυμάτων ανεβάζει τα περισσότερα σπιν σε υψηλότερη ενεργειακή κατάσταση. Όταν εισέρχονται σήματα, τα διεγερμένα σπιν αποδίδουν ενέργεια και ενισχύουν το εισερχόμενο σήμα στην ίδια συχνότητα.

Η ενίσχυση ξεπερνά τις 1.000 φορές με μόλις 2,55 κβάντα προστιθέμενου θορύβου, ελαφρώς πάνω από το απόλυτο κβαντικό όριο του 0,5, ενώ η συσκευή αντέχει πολύ ισχυρότερα σήματα από τους συμβατικούς ενισχυτές Josephson και λειτουργεί μέσα σε μαγνητικά πεδία.

Η ενίσχυση μικροκυμάτων με χαμηλό θόρυβο ενδιαφέρει και τη φασματοσκοπία, τον πυρηνικό μαγνητικό συντονισμό, την τεχνολογία πίσω από τους μαγνητικούς τομογράφους, καθώς και πειράματα θεμελιώδους φυσικής, όπως οι αναζητήσεις σκοτεινής ύλης.

Scroll to Top