Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, ο Joe Rogan, θεωρητικοί συνωμοσίας και ο Elon Musk ενθουσιάστηκαν με μια «τετράγωνη δομή» στον Άρη, η οποία φωτογραφήθηκε από την κάμερα Mars Orbiter Camera (MOC) του Mars Global Surveyor (MGS).
Ενώ όλοι μιλούσαν για αυτή τη μυστηριώδη τετράγωνη δομή, κάποιοι ανέδειξαν ένα άλλο, ίσως πιο ενδιαφέρον, μυστήριο: τους μονόλιθους που έχουν καταγραφεί στον Άρη και τον Φόβο, τον μεγαλύτερο από τους δύο δορυφόρους του πλανήτη.
Φόβος: Τι συμβαίνει με αυτούς τους μονόλιθους;
Όπως και η τετράγωνη δομή, οι εικόνες είναι αυθεντικές φωτογραφίες που ελήφθησαν από διαστημικές αποστολές της NASA. Δεν πρόκειται για πρόσφατες εικόνες – ο μονόλιθος του Άρη καταγράφηκε το 2008, ενώ ο μονόλιθος στον Φόβο φωτογραφήθηκε ήδη από το 1998.
Δεν είναι η πρώτη φορά που αυτοί οι μονόλιθοι – μονολιθικές κατακόρυφες πέτρες – τραβούν την προσοχή του κοινού. Το 2009, ο αστροναύτης Buzz Aldrin προκάλεσε αίσθηση όταν πρότεινε ότι θα έπρεπε να επισκεφτούμε τον μονόλιθο στον Φόβο πριν επιστρέψουμε στη Σελήνη.
«Πρέπει να πάμε τολμηρά εκεί που ο άνθρωπος δεν έχει πάει ποτέ πριν· να πετάξουμε προς κομήτες, να επισκεφτούμε αστεροειδείς, να εξερευνήσουμε το φεγγάρι του Άρη», είχε δηλώσει ο Aldrin στο C-SPAN.
«Υπάρχει ένας μονόλιθος εκεί· μια πολύ ασυνήθιστη δομή σε αυτό το μικρό σε σχήμα πατάτας αντικείμενο που περιφέρεται γύρω από τον Άρη κάθε επτά ώρες. Όταν οι άνθρωποι το ανακαλύψουν, θα πουν ‘ποιος το έβαλε εκεί, ποιος το έβαλε εκεί;’. Λοιπόν, το σύμπαν το έβαλε εκεί. Αν θέλετε, ο Θεός το έβαλε εκεί».
Είναι πραγματικά μυστήριο οι μονόλιθοι του Άρη και του Φόβου;
Παρόλο που θα ήταν συναρπαστικό να επισκεφτούμε τον Φόβο, ο μονόλιθος δεν είναι τόσο μυστηριώδης όσο θα ήθελαν να πιστεύουν οι θεωρητικοί συνωμοσίας. Αν και σίγουρα ξεχωρίζει από το φόντο, οι επιστήμονες έχουν μια αρκετά καλή εξήγηση για την παρουσία του, χωρίς να χρειάζεται να εμπλέξουν αρχαίους εξωγήινους όπως το σενάριο της φανταστικής ταινίας «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος».
«Το 1998, το διαστημόπλοιο Mars Global Surveyor (MGS) πραγματοποίησε τέσσερις διελεύσεις από τον Φόβο. Η τέταρτη διέλευση, στις 12 Σεπτεμβρίου 1998, έδωσε στην κάμερα Mars Orbiter Camera (MOC) την ευκαιρία να καταγράψει τις εικόνες με τη μεγαλύτερη ανάλυση που έχουμε για τον δορυφόρο», εξηγεί το Jet Propulsion Laboratory της NASA.
«Μπορούν να παρατηρηθούν αρκετοί μεγάλοι βράχοι, συμπεριλαμβανομένου ενός πολύ μεγάλου κοντά στο κέντρο, διαμέτρου περίπου 85 μέτρων (~280 ποδιών). Οι περισσότεροι από αυτούς τους βράχους πιθανότατα εκτινάχθηκαν από τον μεγαλύτερο κρατήρα του Φόβου, τον Stickney».
Ο κρατήρας Stickney έχει διάμετρο περίπου 9,7 χιλιόμετρα (6 μίλια) και καλύπτει σχεδόν τη μισή επιφάνεια του Φόβου, δημιουργήθηκε από μια ισχυρή πρόσκρουση στο παρελθόν του δορυφόρου. Αυτό το γεγονός αποτελεί μια λογική εξήγηση για το πώς βρέθηκε εκεί ο μονόλιθος.
Ο μονόλιθος του Άρη: Ένα φυσικό γεωλογικό φαινόμενο
Ομοίως, ο μονόλιθος του Άρη μπορεί επίσης να εξηγηθεί χωρίς την ανάγκη παρέμβασης εξωγήινων.
«Υπάρχουν πολλά ορθογώνια πετρώματα στη Γη, στον Άρη και σε άλλους πλανήτες», είχε δηλώσει ο Alfred McEwen, κύριος ερευνητής από το τμήμα HiRISE του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, στη Daily Mail.
«Οι γεωλογικές διεργασίες, όπως η εναπόθεση ιζημάτων και οι τεκτονικές ρωγμές, δημιουργούν επίπεδες επιφάνειες με ορθές γωνίες, με αποτέλεσμα να αποκολλώνται ορθογώνια τεμάχια βράχων από το μητρικό πέτρωμα».
Επιπλέον, ο μονόλιθος μπορεί να φαίνεται πιο ορθογώνιος απ’ ό,τι είναι στην πραγματικότητα λόγω της χαμηλής ανάλυσης της εικόνας που τραβήχτηκε από μεγάλο ύψος στην τροχιά του Άρη.
«Όταν η ανάλυσή σας είναι πολύ χαμηλή για να διακρίνει πλήρως ένα αντικείμενο, τείνει να φαίνεται ορθογώνιο, επειδή τα pixel στην εικόνα είναι τετράγωνα», εξήγησε στο Live Science ο Jonathon Hill, τεχνικός έρευνας και σχεδιαστής αποστολών στο Mars Space Flight Facility του Πανεπιστημίου της Αριζόνα. «Οποιαδήποτε καμπύλη θα φαίνεται ως μια σειρά ευθειών γραμμών αν μειώσετε αρκετά την ανάλυση».
Η ανθρώπινη τάση να βλέπει μοτίβα εκεί που δεν υπάρχουν
Εκτός από τις φυσικές γεωλογικές διαδικασίες, ίσως να παίζει ρόλο και η παρειδωλία – το ψυχολογικό φαινόμενο κατά το οποίο ο ανθρώπινος εγκέφαλος βλέπει γνωστά μοτίβα, όπως πρόσωπα ή αντικείμενα, σε τυχαία οπτικά δεδομένα.
Αυτό ακριβώς μπορεί να συμβαίνει και με την τετράγωνη δομή που έχει προκαλέσει αναταραχή στους κύκλους των θεωριών συνωμοσίας. Όσο συναρπαστική κι αν είναι η ιδέα ότι εξωγήινοι επισκέπτες εγκατέστησαν αρχαία μνημεία στον Άρη και τον Φόβο, η πραγματικότητα φαίνεται να είναι πολύ πιο γήινη – και επιστημονικά τεκμηριωμένη.
