Έναν νέο πάλσαρ χιλιοστού του δευτερολέπτου ανακάλυψαν αστρονόμοι χρησιμοποιώντας το ραδιοτηλεσκόπιο Murchison Widefield Array (MWA), στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης έρευνας Southern-sky MWA Rapid Two-metre (SMART).
Η ανακάλυψη δημοσιεύθηκε στο αποθετήριο arXiv και έχει γίνει δεκτή προς δημοσίευση στο περιοδικό The Astrophysical Journal Letters.
Οι πάλσαρ είναι εξαιρετικά μαγνητισμένοι, ταχύτατα περιστρεφόμενοι αστέρες νετρονίων που εκπέμπουν δέσμες ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Οι ταχύτεροι από αυτούς, με περίοδο περιστροφής μικρότερη από 30 χιλιοστά του δευτερολέπτου, είναι γνωστοί ως πάλσαρ χιλιοστού του δευτερολέπτου και θεωρείται ότι σχηματίζονται σε διπλά αστρικά συστήματα, όπου ο αστέρας νετρονίων επιταχύνει την περιστροφή του απορροφώντας ύλη από το συνοδό του άστρο.
Η έρευνα SMART
Το πρόγραμμα SMART αξιοποιεί το μεγάλο οπτικό πεδίο του Murchison Widefield Array για να σαρώσει τον νότιο ουρανό σε συχνότητες 140-170 MHz, αναζητώντας νέους πάλσαρ και άλλες σύντομες ραδιοεκπομπές.
Όταν ολοκληρωθεί, η έρευνα εκτιμάται ότι θα έχει οδηγήσει στην ανακάλυψη εκατοντάδων νέων πάλσαρ.
Ο νέος πάλσαρ, που έλαβε την ονομασία PSR J0125−5854, αποτελεί τον πρώτο πάλσαρ χιλιοστού του δευτερολέπτου που εντοπίστηκε με το MWA, αλλά και την πρώτη τέτοια ανακάλυψη από τις πλήρεις παρατηρήσεις του προγράμματος SMART.
Τα χαρακτηριστικά του νέου πάλσαρ
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο PSR J0125−5854 περιστρέφεται κάθε 24,6 χιλιοστά του δευτερολέπτου, ενώ βρίσκεται σε απόσταση περίπου 1.600 έως 3.200 ετών φωτός από τη Γη.
Μετά την αρχική ανακάλυψη πραγματοποιήθηκαν συμπληρωματικές παρατηρήσεις με το MWA και το ραδιοτηλεσκόπιο MeerKAT, οι οποίες αποκάλυψαν ότι ο πάλσαρ ανήκει σε διπλό αστρικό σύστημα.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η τροχιακή περίοδος του συστήματος είναι περίπου 833,6 ημέρες, ενώ το συνοδό αντικείμενο έχει μάζα τουλάχιστον ίση με το 41% της μάζας του Ήλιου.
Πιθανός συνοδός ένας λευκός νάνος
Με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, οι ερευνητές θεωρούν ότι το σύστημα αποτελείται από έναν πάλσαρ και έναν λευκό νάνο ηλίου, οι οποίοι βρίσκονται σε σχετικά μεγάλη μεταξύ τους απόσταση.
Ωστόσο, επισημαίνουν ότι απαιτούνται επιπλέον παρατηρήσεις για να προσδιοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα χαρακτηριστικά τόσο του πάλσαρ όσο και του συνοδού του.
Προοπτικές για νέες ανακαλύψεις
Η ανακάλυψη του PSR J0125−5854 αναδεικνύει τις δυνατότητες του προγράμματος SMART να εντοπίσει πολύ περισσότερους πάλσαρ χιλιοστού του δευτερολέπτου τα επόμενα χρόνια, καθώς η επεξεργασία των παρατηρήσεων και η έρευνα του νότιου ουρανού επεκτείνονται συνεχώς.
