Η διευθύντρια του CERN, Fabiola Gianotti, χαρακτήρισε την απόφαση της Κίνας να αναστείλει το τεράστιο σχέδιο Circular Electron Positron Collider (CEPC) ως «ευκαιρία» για να προχωρήσει το αντίστοιχο ευρωπαϊκό σχέδιο. Το κινεζικό project, που θα ήταν 100 χιλιόμετρα σε μήκος, θα ξεπερνούσε κατά πολύ τον Large Hadron Collider (LHC) του CERN, τον μεγαλύτερο επιταχυντή σωματιδίων στον κόσμο.
Ο LHC, μήκους 27 χιλιομέτρων και βάθους περίπου 100 μέτρων, έχει χρησιμοποιηθεί για την απόδειξη της ύπαρξης του σωματιδίου Higgs, γνωστού και ως «God particle», το 2012. Η ανακάλυψη αυτή διεύρυνε την κατανόηση της επιστήμης για το πώς τα σωματίδια αποκτούν μάζα.
Σχεδιασμός και στόχοι του Future Circular Collider
Το Future Circular Collider (FCC) θα έχει περίμετρο 91 χιλιόμετρα και μέσο βάθος 200 μέτρων. Το project, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 17 δισεκατομμυρίων δολαρίων, στοχεύει να αποκαλύψει τη φύση της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας, που αποτελούν το 95% του σύμπαντος και παραμένουν μέχρι σήμερα άμεσα μη παρατηρήσιμες.
Το CERN αναμένει πιθανή έγκριση του FCC το 2028, με δυνατότητα λειτουργίας στα τέλη της δεκαετίας του 2040. Η απόφαση της Κίνας να παγώσει τον CEPC δίνει στην Ευρώπη προβάδισμα, καθώς το κινεζικό project θα είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα και θα αποτελούσε ανταγωνιστικό κόστους σχέδιο.
Διεθνείς επιπτώσεις και συνεργασίες
Η Κινεζική Ακαδημία Επιστημών επέλεξε να προωθήσει έναν μικρότερο, χαμηλότερης ενέργειας επιταχυντή αντί για τον CEPC, αφήνοντας ανοικτή την πιθανότητα συνεργασίας με το FCC στο μέλλον. Όπως δήλωσε ο Wang Yifang, επικεφαλής του Ινστιτούτου Υψηλής Ενέργειας στην Κίνα, «θα υποβάλουμε ξανά τον CEPC για έγκριση το 2030, εκτός αν το FCC εγκριθεί πριν, οπότε θα επιδιώξουμε να ενταχθούμε στο FCC και να εγκαταλείψουμε τον CEPC».
Για την Gianotti, «αυτό είναι μια ευκαιρία: αν είχε εγκριθεί το κινεζικό project, πιθανότατα θα είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα από το FCC». Επιπλέον, αν εγκριθεί το FCC, οι Κινέζοι επιστήμονες θα μπορούσαν να εγκαταλείψουν το δικό τους σχέδιο για να συνεργαστούν με την Ευρώπη, ενισχύοντας τη διεθνή συνεργασία στην επιστήμη των σωματιδίων.
