Πολύ πριν πάρει τη μορφή του γίγαντα που γνωρίζουμε σήμερα, ο Δίας ήταν ακόμη μεγαλύτερος και διέθετε πολύ ισχυρότερο μαγνητικό πεδίο, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που εξετάζει τις απαρχές του πλανήτη.
Οι νέοι υπολογισμοί, που δημοσιεύθηκαν την Τρίτη 20 Μαΐου στο περιοδικό Nature Astronomy, δείχνουν ότι μόλις 3,8 εκατομμύρια χρόνια μετά τον σχηματισμό των πρώτων στερεών σωμάτων στο ηλιακό σύστημα, ο Δίας είχε σχεδόν τη διπλάσια διάμετρο από τη σημερινή και μαγνητικό πεδίο τουλάχιστον 50 φορές ισχυρότερο από αυτό που παρατηρούμε σήμερα.
Νέα δεδομένα για τον σχηματισμό του Δία
«Τα ευρήματά μας παρέχουν ακριβείς συνθήκες που πρέπει να αναπαράγουν τα μελλοντικά μοντέλα, θέτοντας αυστηρούς περιορισμούς στο πότε και πώς σχηματίστηκε ο Δίας», δήλωσε ο Konstantin Batygin, καθηγητής πλανητικής επιστήμης στο California Institute of Technology και επικεφαλής της μελέτης, στο Space.com.
«Αυτό μας φέρνει πιο κοντά στην κατανόηση όχι μόνο του Δία αλλά και ολόκληρου του ηλιακού συστήματος», πρόσθεσε.
Για να αποκαλύψουν τις αρχέγονες συνθήκες του Δία, ο Batygin και η ομάδα του απέφυγαν σε μεγάλο βαθμό τις υποθέσεις των υπαρχόντων μοντέλων σχηματισμού πλανητών, όπως η ταχύτητα με την οποία οι νεαροί πλανήτες συνέλεγαν πρωτογενές αέριο. Αντί αυτού, επικεντρώθηκαν σε δύο λιγότερο γνωστούς δορυφόρους του Δία: την Αμάλθεια και τη Θήβη.
Δορυφόροι – κλειδιά για την κατανόηση του παρελθόντος
Αυτοί οι μικροί δορυφόροι κινούνται πολύ κοντά στον Δία και ακολουθούν ελαφρώς κεκλιμένες τροχιές, γεγονός που επέτρεψε στους επιστήμονες να εντοπίσουν την παλαιότερη θέση της Ιούς, του πιο εσωτερικού μεγάλου δορυφόρου του Δία. Αυτό, με τη σειρά του, τους βοήθησε να καθορίσουν το εσωτερικό όριο του αρχαίου κυκλοπλανητικού δίσκου του Δία, το οποίο ήταν κρίσιμο για να υπολογίσουν την αρχική του περιστροφή.
Εφαρμόζοντας την αρχή της διατήρησης της στροφορμής, η ομάδα ανακατασκεύασε αντίστροφα το αρχικό μέγεθος του πλανήτη. «Ήταν εντυπωσιακό ότι δύο σχετικά μικροί δορυφόροι παρείχαν τόσο καθαρά στοιχεία για την πρώιμη κατάσταση του Δία», ανέφερε ο ερευνητής.
«Η πραγματική συγκίνηση ήταν ότι καταφέραμε αυτό το αποτέλεσμα ανεξάρτητα από τα περίπλοκα μοντέλα πρόσφυσης που βασίζονται σε πολλές υποθέσεις».
Ένας γίγαντας που συρρικνώθηκε με τον χρόνο
Οι υπολογισμοί της ομάδας δείχνουν ότι ο νεαρός Δίας είχε ακτίνα σχεδόν διπλάσια από τη σημερινή, με όγκο αρκετό για να χωρέσει περισσότερες από 2.000 Γαίες. Καθώς αυτός ο διογκωμένος και έντονα μαγνητικός πλανήτης ακτινοβολούσε θερμότητα, σταδιακά ψυχόταν και συρρικνωνόταν. Σήμερα, παραμένει ο «βασιλιάς των πλανητών», με όγκο που χωρά 1.321 Γαίες.
Ο Δίας και η διαμόρφωση του ηλιακού μας συστήματος
Αν και η μελέτη δεν εστιάζει άμεσα στο πώς ένας τόσο μαζικός Δίας επηρέασε το πρώιμο ηλιακό σύστημα, τονίζεται ότι η δημιουργία και η πρώιμη εξέλιξή του διαδραμάτισαν «καθοριστικό ρόλο» στη γενική αρχιτεκτονική του ηλιακού μας συστήματος.
Σύμφωνα με την ομάδα, τα νέα ευρήματα απεικονίζουν επίσης τον Δία σε ένα κρίσιμο χρονικό σημείο, όταν το νέφος αερίων και σκόνης που απέμεινε από τον σχηματισμό του Ήλιου εξατμίστηκε. Αυτό το γεγονός σηματοδότησε το τέλος του σχηματισμού των πλανητών και καθόρισε τη βασική διάταξη του ηλιακού συστήματος.
«Αυτό που καθορίσαμε εδώ είναι ένα πολύτιμο σημείο αναφοράς», δήλωσε ο Batygin.
«Ένα σημείο από το οποίο μπορούμε με μεγαλύτερη βεβαιότητα να ανασυνθέσουμε την εξέλιξη του ηλιακού μας συστήματος».
