Ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Liam Perera από το Diamond Light Source στο Ηνωμένο Βασίλειο απέδειξε μέσω εργαστηριακών δοκιμών ότι οι κρύσταλλοι νατρίου -ένα ανθρακικό ορυκτό που θεωρείται πιθανό να σχηματίζεται στον Εγκέλαδο, τον δορυφόρο του Κρόνου- μπορούν να παγιδεύσουν μικροσκοπικές ποσότητες νερού στο εσωτερικό τους κατά τη διαδικασία της πήξης.
Τα αποτελέσματα της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Communications Earth & Environment, υποδεικνύουν ότι αυτοί οι κρύσταλλοι ενδέχεται να διατηρούν πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τη χημική σύσταση του κρυμμένου ωκεανού κάτω από τους πάγους, καθώς και πιθανές ενδείξεις βιολογικού υλικού.
Εγκέλαδος: Η παγίδευση νερού στους κρυστάλλους
Για να διαπιστώσουν ποιο επιφανειακό ορυκτό αποτελεί τον καλύτερο υποψήφιο για αστροβιολογική έρευνα, οι επιστήμονες ψύξανε ένα διάλυμα που περιείχε χλωριούχο νάτριο και ανθρακικό νάτριο, παρακολουθώντας τη διαδικασία με ισχυρές ακτίνες Χ.
Οι τρισδιάστατες απεικονίσεις αποκάλυψαν ότι, καθώς το νάτριο αναπτύσσεται, εγκλωβίζει θύλακες του γύρω υγρού. Οι μεγαλύτεροι κρύσταλλοι είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να περιέχουν τέτοιους θύλακες και να διατηρούν μεγαλύτερα δείγματα υγρού, τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως φυσικές κάψουλες χρόνου για τη μελέτη του περιβάλλοντος του δορυφόρου.
Αν και το πείραμα απέδειξε ότι το νάτριο μπορεί να παγιδεύσει υγρό κατά την πήξη, το κατά πόσο μπορεί να διαφυλάξει και βιολογικό υλικό παραμένει υπό διερεύνηση. Ωστόσο, οι ερευνητές εκτιμούν ότι το γύρω ορυκτό περίβλημα θα μπορούσε να προσφέρει προστασία σε τυχόν ίχνη ζωής από την επιβλαβή ακτινοβολία που επικρατεί στο διάστημα, καθιστώντας το έναν ιδανικό στόχο για μελλοντικές διαστημικές αποστολές.
Προκλήσεις και προοπτικές ανάλυσης
Η δειγματοληψία του παγιδευμένου υγρού δεν θα αντιστοιχεί απαραίτητα σε μια αναλλοίωτη σταγόνα του ωκεανού του Εγκέλαδου, καθώς η διαδικασία της πήξης και ο σχηματισμός πάγου επηρεάζουν τη συγκέντρωση των διαλυμένων αλάτων. Παρ’ όλα αυτά, και οι δύο τύποι εγκλωβισμένων υγρών μπορούν να προσφέρουν κρίσιμα δεδομένα, είτε καταγράφοντας την αρχική σύσταση του νερού είτε αποκαλύπτοντας πώς η ψύξη άλλαξε τη χημεία του κατά την άνοδο των υδρατμών.
Καθώς το νάτρο δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί επίσημα στην επιφάνεια του Εγκέλαδου, οι ερευνητές προτείνουν οι μελλοντικές αποστολές να εξοπλιστούν με ευαίσθητα όργανα εγγύς υπέρυθρης ακτινοβολίας για τον εντοπισμό του.
Οι φρέσκες αποθέσεις κοντά στους πίδακες του νότιου πόλου -όπου τα μεγαλύτερα σωματίδια ψύχονται πιο αργά- θεωρούνται ως οι πλέον υποσχόμενοι στόχοι για την ανεύρεση ανέπαφων κρυστάλλων που θα μπορούσαν να λύσουν το αίνιγμα της ύπαρξης ζωής στον μακρινό δορυφόρο.
