Μια σπάνια έκρηξη, που συμβαίνει μια φορά σε κάθε ανθρώπινη ζωή, μπορεί να κάνει ένα «νέο» αστέρι να εμφανιστεί ξαφνικά στον ουρανό. Πρόκειται για το αστρικό σύστημα T Coronae Borealis (T CrB), γνωστό και ως «Blaze Star», το οποίο αναμένεται να λάμψει τόσο δυνατά, που θα ανταγωνίζεται σε φωτεινότητα τον Πολικό Αστέρα.
Τι είναι η έκρηξη «καινοφανούς» (Nova);
Το T CrB είναι ένα σπάνιο παράδειγμα επαναλαμβανόμενου καινοφανούς αστέρα (recurring nova). Το σύστημα αποτελείται από δύο άστρα που κινούνται το ένα γύρω από το άλλο:
- Έναν κόκκινο γίγαντα (ένα τεράστιο άστρο που πεθαίνει) και
- Έναν λευκό νάνο (ένα μικροσκοπικό αλλά πυκνό αστρικό υπόλειμμα).
Ο λευκός νάνος «ρουφάει» συνεχώς υλικό από την ατμόσφαιρα του κόκκινου γίγαντα. Περίπου κάθε 80 χρόνια, το υλικό αυτό φτάνει σε μια κρίσιμη μάζα, προκαλώντας μια θερμοπυρηνική έκρηξη στην επιφάνειά του. Μετά την έκρηξη, ο λευκός νάνος επιστρέφει στην αρχική του κατάσταση και αρχίζει να «τρέφεται» ξανά, μέχρι τον επόμενο κύκλο. Υπάρχουν μόνο πέντε τέτοια συστήματα σε ολόκληρο τον γαλαξία μας.
Πότε θα γίνει η έκρηξη;
Με βάση ιστορικά δεδομένα 8 αιώνων, η προηγούμενη έκρηξη έφτασε στη Γη το 1946. Αν και οι αστρονόμοι προσπαθούν εδώ και μήνες να προβλέψουν την ακριβή ημερομηνία, το άστρο παραμένει πεισματικά αμυδρό.
Ωστόσο, μια μελέτη από το Αστεροσκοπείο του Παρισιού έθεσε ως μία από τις πιθανές ημερομηνίες τη 25η Ιουνίου 2026 (βασιζόμενη στη θεωρία ύπαρξης ενός τρίτου αόρατου σώματος στο σύστημα, αν και πολλοί επιστήμονες παραμένουν σκεπτικοί). Το σίγουρο είναι ότι η έκρηξη μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή μέσα στις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες.
Τι θα δούμε στον ουρανό και για πόσο;
- Η αλλαγή: Το T CrB είναι συνήθως εντελώς αόρατο με γυμνό μάτι, έχοντας μέγεθος φωτεινότητας +10. Κατά την έκρηξη, η φωτεινότητά του θα εκτοξευθεί στο +2 (όσο χαμηλότερος ο αριθμός, τόσο πιο λαμπερό το αντικείμενο), κάνοντάς το εύκολα ορατό με γυμνό μάτι ακόμη και από πόλεις.
- Η διάρκεια: Το «νέο» αυτό άστρο θα παραμείνει ορατό με γυμνό μάτι για σχεδόν μία εβδομάδα. Μετά, θα σβήσει ξανά και θα εξαφανιστεί για τα επόμενα 80 χρόνια.
Πού και πώς θα το βρείτε;
Το άστρο βρίσκεται κοντά στον αστερισμό του Βορείου Στεφάνου (Corona Borealis), ο οποίος μοιάζει με μισοφέγγαρο ή ημικύκλιο από αστέρια και εντοπίζεται ψηλά στον ουρανό, ανάμεσα στους αστερισμούς του Βοώτη και του Ηρακλή, αμέσως μετά τη δύση του ήλιου στις αρχές του καλοκαιριού.
Μέχρι να γίνει η έκρηξη, θα χρειαστείτε κιάλια ή ένα μικρό τηλεσκόπιο:
Εντοπίστε το άστρο Έψιλον του Βορείου Στεφάνου (Epsilon Coronae Borealis), το οποίο είναι το δεύτερο αστέρι από τα αριστερά του ημικυκλίου.
Μετακινήστε το βλέμμα ή τον φακό σας μία μοίρα κάτω και δεξιά από το Έψιλον (απόσταση όσο το πλάτος του μικρού σας δακτύλου με τεντωμένο χέρι). Εκεί βρίσκεται το σημείο που θα «γεννηθεί» το Blaze Star.
