Ερευνητική ομάδα με επικεφαλής επιστήμονες από τις ΗΠΑ υποστηρίζει ότι εντόπισε την πρώτη άμεση ένδειξη για τη διπλοθλαστικότητα του κενού, μελετώντας εκπομπές ακτίνων Χ και ραδιοκυμάτων από ένα άστρο νετρονίων.
Το φαινόμενο αυτό αποτελεί κεντρική πρόβλεψη της Κβαντικής Ηλεκτροδυναμικής «QED», σύμφωνα με την οποία τα εξαιρετικά ισχυρά μαγνητικά πεδία μπορούν να πολώσουν το κβαντικό κενό. Η ανακάλυψη ανοίγει τον δρόμο για τη χρήση των μαγνητών ως φυσικών εργαστηρίων μελέτης ακραίων φαινομένων, αν και άλλη ερευνητική ομάδα εκφράζει αμφιβολίες για τα ευρήματα.
Η αξιοποίηση των φυσικών εργαστηρίων
Η διπλοθλαστικότητα συμβαίνει όταν ο δείκτης διάθλασης ενός μέσου εξαρτάται από την πόλωση της ακτινοβολίας. Σύμφωνα με την κβαντική θεωρία, πεδία με τεράστια ένταση πολώνουν τα εικονικά ζεύγη ηλεκτρονίων και ποζιτρονίων που εμφανίζονται στιγμιαία στο κενό. Επειδή τέτοια πεδία δεν μπορούν να κατασκευαστούν σε εργαστήριο, οι επιστήμονες στράφηκαν στους μαγνήτες, τα πλέον μαγνητισμένα αντικείμενα στο σύμπαν.
Οι ερευνητές μελέτησαν το ουράνιο σώμα 1E 1547.0-5408, το οποίο εκπέμπει ταυτόχρονα ραδιοκύματα και ακτίνες Χ. Συνδυάζοντας δεδομένα από τα διαστημικά τηλεσκόπια IXPE και NICER με μετρήσεις από το τηλεσκόπιο Murriyang, κατάφεραν να υπολογίσουν τις γωνίες των μαγνητικών και περιστροφικών πόλων.
Τα ευρήματα και οι ενστάσεις
Η ανάλυση έδειξε υψηλό βαθμό πόλωσης στις ακτίνες Χ, φτάνοντας έως και το 80% σε συγκεκριμένα επίπεδα ενέργειας. Η παρατήρηση αυτή συνδέεται άμεσα με τη δράση του μαγνητικού πεδίου στο κενό, καθώς η ευθυγράμμιση των εκπομπών εξηγείται φυσικά από τη θεωρία.
Ωστόσο, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Πάδοβας υποστηρίζουν ότι τα δεδομένα δεν αποτελούν αδιάσειστη απόδειξη. Εκτιμούν ότι αν η ακτινοβολία προέρχεται από μια περιορισμένη θερμή κηλίδα στην επιφάνεια του άστρου, η πόλωση θα μπορούσε να εμφανιστεί ακόμη και χωρίς την επίδραση της διπλοθλαστικότητας του κενού, διατηρώντας ανοιχτές εναλλακτικές ερμηνείες.