Ένα πλήρωμα Ιαπώνων αστρονόμων εντόπισε μια έκρηξη στο βαθύ διάστημα που όχι μόνο επηρεάζει το ίδιο το αστέρι που την πυροδότησε, αλλά παραμορφώνει και τον δίσκο που σχηματίζει πλανήτες γύρω του.
Η ανακάλυψη υποδηλώνει ότι εάν τέτοια εκρηκτικά γεγονότα είναι συχνά σε νεαρά αστρικά συστήματα, τα νεογέννητα αστέρια και οι πλανήτες που σχηματίζονται γύρω τους μπορεί να υπάρχουν σε περιβάλλοντα πολύ πιο χαοτικά και έντονα από ό,τι πιστεύαμε προηγουμένως, σύμφωνα με μια νέα μελέτη.
Η ανακάλυψη μέσω τηλεσκοπίου ALMA
Το γεγονός ανακαλύφθηκε από μια ομάδα ερευνητών υπό την ηγεσία του Masataka Aizawa του Πανεπιστημίου Ibaraki στην Ιαπωνία, ενώ επανεξέταζαν αρχειακά δεδομένα από το τηλεσκόπιο ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) στη Χιλή. Οι ερευνητές εντόπισαν μια διογκούμενη φούσκα αερίου κοντά στο WSB 52, ένα νεαρό αστέρι με δίσκο σκόνης περίπου 440 έτη φωτός από τη Γη στον αστερισμό του Οφιούχου.
Αυτή η φούσκα δεν διαστελλόταν μόνο προς τα έξω, αλλά συγκρουόταν με τον δίσκο που περιστρέφεται γύρω από το αστέρι, γνωστός ως προπλανητικός δίσκος.
«Στη επιστημονική φαντασία, υπάρχουν σκηνές όπου μια ακτίνα εκτοξεύεται προς κάτι για να το καταστρέψει, προκαλώντας έκρηξη με συντρίμμια να επιστρέφουν στον εκτοξευτή», δήλωσε ο Aizawa περιγράφοντας την ανακάλυψη. «Παρόμοια πράγματα συμβαίνουν σε πραγματικά αστρονομικά φαινόμενα, αλλά με μεγαλύτερη ένταση.»
Προπλανητικοί δίσκοι και σχηματισμός πλανητών
Ο προπλανητικός δίσκος είναι ο τόπος γέννησης των πλανητών, αποτελούμενος από υλικό που έχει απομείνει από το ίδιο νέφος αερίου που δημιούργησε το αστέρι. Συνήθως, μέρος αυτού του υλικού εκτοξεύεται με ταχύτατες ακτίνες καθώς το αστέρι περιστρέφεται, βοηθώντας στη διαμόρφωση του συστήματος.
Ωστόσο, σε αυτήν την περίπτωση, μια από αυτές τις ακτίνες φαίνεται να έκανε περισσότερα από το να απελευθερώσει το πλεονάζον υλικό, σύμφωνα με τη δήλωση. Οι αστρονόμοι υποψιάζονται ότι μια ακτίνα υψηλής ταχύτητας από το αστέρι συγκρούστηκε με μια γειτονική μάζα ψυχρού αερίου, συμπιέζοντάς την μέχρι να εκραγεί. Αυτή η έκρηξη σχημάτισε μια τεράστια φούσκα που τώρα συγκρούεται και παραμορφώνει τον περιβάλλοντα δίσκο σκόνης και αερίου.
«Οι πιθανότητες η διογκούμενη φούσκα να ευθυγραμμιστεί τυχαία με τον άξονα περιστροφής του αστέριου είναι πρακτικά μηδενικές», ανέφεραν οι ερευνητές. Αυτό υποδηλώνει έντονα ότι η έκρηξη προκλήθηκε πραγματικά από το ίδιο το αστέρι.
Παράδειγμα «jet-bubble-disk interaction»
Παρόμοιες φούσκες έχουν ανιχνευθεί γύρω από νεαρά αστέρια στο παρελθόν, λένε οι αστρονόμοι, αλλά είναι η πρώτη φορά που παρατηρείται να συγκρούεται και να παραμορφώνει έναν προπλανητικό δίσκο.
Αυτό το φαινόμενο, που η ομάδα ονόμασε «jet-bubble-disk interaction», «δεν είχε προβλεφθεί ούτε θεωρητικά», αναφέρεται στη δήλωση. Αυτό είναι σημαντικό, καθώς μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο σχηματισμού των πλανητών και το περιβάλλον στο οποίο γεννιούνται, σύμφωνα με τη νέα μελέτη.
«Μέσα από αυτή την ανακάλυψη, συνειδητοποίησα και πάλι ότι η φύση είναι πολύ πιο πολύπλοκη από ό,τι νομίζουν οι άνθρωποι.»
Η έρευνα περιγράφεται σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 4 Αυγούστου στο The Astrophysical Journal.
