Σε αντίθεση με τη κλασική φυσική, η κβαντομηχανική προβλέπει πιθανότητες παρά βέβαια αποτελέσματα. Ως ένας από τους πρωτοπόρους της θεωρίας, ο Erwin Schrödinger διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στις συζητήσεις για την κβαντική τυχαιότητα, αλλά ένα μέρος της συνεισφοράς του παρέμενε κρυφό για πάνω από 80 χρόνια.
Νέα μελέτη του Flavio Del Santo από το Πανεπιστήμιο της Γενεύης ανέλυσε ένα ανεπίσημο χειρόγραφο του φυσικού, ρίχνοντας φως στη σκέψη του.
Erwin Schrödinger: Η διαμάχη για τον ντετερμινισμό
Στη δεκαετία του 1940, η συζήτηση για τις «κρυφές μεταβλητές» φούντωσε ξανά, με επιστήμονες όπως ο Edmund Taylor Whittaker να υποστηρίζουν ότι η κβαντομηχανική κατέστρεψε την κλασική ιδέα ενός προβλέψιμου σύμπαντος.
Ο Schrödinger συμμετείχε στη διαμάχη συντάσσοντας μια χειρόγραφη απάντηση τριών σελίδων, όπου κατασκεύασε το δικό του μοντέλο κρυφών μεταβλητών για να δείξει ότι τέτοιες εξηγήσεις δεν μπορούν να αποκλειστούν. Αυτό δε σημαίνει ότι πίστευε σε ένα πλήρως προκαθορισμένο σύμπαν, καθώς θεωρούσε ότι τα πειράματα δεν μπορούν να αποδείξουν οριστικά καμία πλευρά.
Επανεξέταση της συνεισφοράς του Schrödinger
Το χειρόγραφο, που παρέμενε απαρατήρητο στο αρχείο Schrödinger στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, μεταγράφηκε για πρώτη φορά από τον Del Santo. Αντί για μια απλή εντολή, ο Schrödinger έδωσε σε κάθε φωτόνιο μια κρυφή ιδιότητα με ένα εύρος πιθανών τιμών.
Οι υπολογισμοί επιβεβαίωσαν ότι το μοντέλο ταίριαζε με τις προβλέψεις της κβαντομηχανικής. Η ανάλυση τοποθετεί το κείμενο μετά τον Νοέμβριο του 1944. Η μελέτη καταλήγει στο ότι το μοντέλο αποτελούσε μια απόδειξη αρχής και όχι απόδειξη προσήλωσης στον ντετερμινισμό, προσφέροντας μια πιο σύνθετη εικόνα για τον μεγάλο φυσικό.
