Με πάχος μόλις ενός ατόμου, το γραφένιο αποτελεί το λεπτότερο και ισχυρότερο υλικό που έχει μετρηθεί ποτέ, ενώ παράλληλα άγει εξαιρετικά τον ηλεκτρισμό και τη θερμότητα. Οι ιδιότητες αυτές έχουν προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον για τη χρήση του σε ηλιακά κύτταρα, μπαταρίες, φίλτρα νερού και αισθητήρες.
Ωστόσο, η μετατροπή των δυνατοτήτων αυτών σε πρακτικές τεχνολογίες απαιτεί την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι αλλαγές στη δομή του επηρεάζουν τη συμπεριφορά του.
Η Sakshi, υποψήφια διδάκτορας που συνεργάζεται με τον Alexander Moewes στο Τμήμα Φυσικής και Τεχνικής Φυσικής του University of Saskatchewan, συνδύασε πειράματα στο Canadian Light Source με προσομοιώσεις υπολογιστή για να μελετήσει το οξείδιο του γραφενίου. Η έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο npj 2D Materials and Applications, δείχνει ότι δεν έχει σημασία μόνο η ποσότητα του οξυγόνου, αλλά και η ακριβής τοποθεσία του.
Η σημασία της ατομικής δομής
Η Sakshi επισημαίνει ότι, παρόλο που υπάρχουν πολλά θεωρητικά μοντέλα, έχει γίνει ελάχιστη πειραματική δουλειά για να προσδιοριστεί πού βρίσκονται πραγματικά τα άτομα
Όπως εξηγεί: «Αν το οξείδιο του γραφενίου έχει όλες αυτές τις συναρπαστικές πιθανές εφαρμογές, γιατί δεν μελετά κανείς την ίδια τη δομή, όταν η γνώση της δομής σε ατομικό επίπεδο -πού βρίσκονται τα άτομα- θα σου δείξει πώς θα συμπεριφερθούν όταν τα μετακινήσεις από τη μια θέση στην άλλη;» Άλλωστε, ένα υλικό για αποθήκευση ενέργειας απαιτεί διαφορετικές ιδιότητες από ένα φίλτρο νερού.
Τι αποκάλυψαν οι ακτίνες Χ
Μελετώντας ένα δείγμα στο μέγεθος κόκκου άμμου με ισχυρές ακτίνες Χ, η ομάδα διαπίστωσε ότι οι υδροξυλομάδες και τα εποξείδια επηρεάζουν διαφορετικά το υλικό. Οι πρώτες μεταβάλλουν τη συμπεριφορά του ηλεκτρικού φορτίου, ενώ τα δεύτερα αποδυναμώνουν ορισμένους δεσμούς μεταξύ των ατόμων άνθρακα.
Επιπλέον, τα τμήματα οξυγόνου προσκολλώνται κυρίως στη μία πλευρά του υλικού, αφήνοντας περίπου το 60% της δομής άνθρακα αδιατάρακτο και διατηρώντας τις βασικές ιδιότητες του γραφενίου. Πλέον, η έρευνα εστιάζει στον έλεγχο της παρασκευής του, ώστε τα υλικά να προσαρμόζονται σε εφαρμογές ενέργειας, αισθητήρων και επεξεργασίας νερού.