Μια νέα σουπερνόβα σε κοντινό γαλαξία δίνει ευκαιρία για λεπτομερή μελέτη – Τι εντοπίζεται;

NGC 1433

Μια νέα σουπερνόβα εντοπίστηκε στον NGC 1433, έναν σπειροειδή γαλαξία σε απόσταση περίπου 50 εκατομμυρίων ετών φωτός. Η απόσταση αυτή θεωρείται μικρή για παρατηρήσεις σουπερνόβα και επιτρέπει λεπτομερή μελέτη. Δεν πρόκειται για σουπερνόβα κατάρρευσης πυρήνα, αλλά για τύπου Ia, που συμβαίνει σε διπλό αστρικό σύστημα όπου ο αστέρας που εκρήγνυται είναι λευκός νάνος.

Πώς εκρήγνυται ένας λευκός νάνος

Σε μια σουπερνόβα τύπου Ia ο λευκός νάνος αποσπά υλικό από έναν δεύτερο αστέρα. Το υλικό συσσωρεύεται στην επιφάνειά του μέχρι να ξεπεραστεί το όριο Chandrasekhar, περίπου 1,44 ηλιακές μάζες, και τότε ο λευκός νάνος εκρήγνυται και καταστρέφεται. Το φαινόμενο μπορεί να συμβεί και σε διπλό σύστημα λευκών νάνων που συγχωνεύονται.

Η ανακάλυψη

Η σουπερνόβα ονομάστηκε SN 2026ahvu και ανακαλύφθηκε στις 2 Νοεμβρίου από το ATLAS, το Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System, που έχει σχεδιαστεί κυρίως για τον εντοπισμό αντικειμένων κοντά στη Γη. Το όνομά της δείχνει ότι είναι το 41.855ο παροδικό φαινόμενο που ανακαλύφθηκε το 2026.

Ξεχωρίζει επειδή βρίσκεται σχετικά κοντά και εντοπίστηκε νωρίς, ενώ η φωτεινότητά της αυξανόταν. Όταν ανακαλύφθηκε, το φαινόμενο μέγεθός της ήταν 17 και λίγες ημέρες αργότερα έφτασε το 13,5. Νέες εικόνες έχουν ήδη ληφθεί από την Dark Energy Camera και το τηλεσκόπιο Gemini South.

Η εξέλιξη της φωτεινότητας

Οι σουπερνόβα τύπου Ia είναι συνήθως φωτεινές για περίπου έξι μήνες. Η κορυφή της φωτεινότητας, που διαρκεί λίγες ημέρες, τροφοδοτείται από τη διάσπαση του νικελίου-56, ενώ η διάσπαση του κοβαλτίου-56 σε σίδηρο-56 δημιουργεί μια πιο αδύναμη ουρά φωτός. Δύο με τρεις μήνες μετά την έκρηξη, τα εκτινασσόμενα υλικά σχηματίζουν νεφέλωμα και τα φάσματα αποκαλύπτουν τη σύσταση ολόκληρου του αστέρα.

Γιατί έχουν σημασία

Οι σουπερνόβα τύπου Ia λειτουργούν ως πρότυπα κεριά στην κοσμική κλίμακα αποστάσεων, το σύστημα που χρησιμοποιούν οι αστρονόμοι για τον υπολογισμό αποστάσεων σε αντικείμενα πολύ μακρινά για μέτρηση παράλλαξης. Περισσότερες παρατηρήσεις σημαίνουν ακριβέστερη κλίμακα. Η σουπερνόβα βρίσκεται επίσης στο εύρος των αστροφωτογράφων, οπότε αναμένονται εντυπωσιακές εικόνες.

Scroll to Top