Αστρονόμοι παρατήρησαν έναν λευκό νάνο αστέρα που δημιουργεί ένα εντυπωσιακό, πολύχρωμο κρουστικό κύμα καθώς κινείται στο Διάστημα, προκαλώντας ερωτήματα σχετικά με τον μηχανισμό που το παράγει. Το φαινόμενο καταγράφηκε σε απόσταση περίπου 730 ετών φωτός από τη Γη, στον γαλαξία Milky Way, στον αστερισμό «Ηνίοχος».
Παρατηρήσεις με το Very Large Telescope
Το κρουστικό κύμα – γνωστό ως bow shock – παρατηρήθηκε με το Very Large Telescope του European Southern Observatory (ESO) στη Χιλή. Η εικόνα, που ελήφθη με το όργανο MUSE, δείχνει το κύμα να λάμπει σε κόκκινο, πράσινο και μπλε, χρώματα που αντιστοιχούν σε υδρογόνο, άζωτο και οξυγόνο αντίστοιχα.
«Ένα κρουστικό κύμα δημιουργείται όταν υλικό που κινείται με μεγάλη ταχύτητα συγκρούεται με το περιβάλλον αέριο, το συμπιέζει και το θερμαίνει απότομα», εξήγησε η αστροφυσικός Simone Scaringi από το Durham University, συν-επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο Nature Astronomy.
«Το bow shock είναι το καμπύλο μέτωπο που σχηματίζεται, παρόμοιο με το κύμα μπροστά από μια βάρκα που κινείται στο νερό».
Ένα σύστημα που αψηφά τις γνωστές θεωρίες
Ο λευκός νάνος, έντονα μαγνητισμένος, αποτελεί μέρος ενός διπλού αστρικού συστήματος και απορροφά αέριο από τον συνοδό του, έναν ερυθρό νάνο. Παρότι τέτοια φαινόμενα έχουν παρατηρηθεί και σε άλλους λευκούς νάνους, σε όλες τις γνωστές περιπτώσεις υπήρχε δίσκος αερίου γύρω από το άστρο. Στην περίπτωση του RXJ0528+2838, ο δίσκος απουσιάζει.
Ανεξήγητη εκροή ύλης
Παρότι το αέριο κατευθύνεται κατά μήκος των ισχυρών μαγνητικών πεδίων του λευκού νάνου προς τους μαγνητικούς του πόλους, η ενέργεια που απελευθερώνεται δεν επαρκεί για να εξηγήσει την εκροή ύλης που απαιτείται για τον σχηματισμό του κρουστικού κύματος.
«Κάθε μηχανισμό που εξετάσαμε δεν μπορεί να εξηγήσει την παρατήρηση και παραμένουμε προβληματισμένοι, κάτι που κάνει αυτό το σύστημα τόσο συναρπαστικό», δήλωσε η Scaringi.
Το σχήμα και το μήκος του κρουστικού κύματος δείχνουν ότι το φαινόμενο διαρκεί εδώ και τουλάχιστον 1.000 χρόνια, γεγονός που υποδηλώνει μια μακρόβια και σταθερή διαδικασία, όχι ένα μεμονωμένο γεγονός.
Οι λευκοί νάνοι είναι από τα πιο συμπαγή αντικείμενα στο Σύμπαν και αποτελούν το τελικό στάδιο εξέλιξης άστρων με μάζα έως και οκτώ φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου. Ο ίδιος ο Ήλιος αναμένεται να καταλήξει σε λευκό νάνο σε δισεκατομμύρια χρόνια.
Η αισθητική του Σύμπαντος
«Πέρα από την επιστήμη, το φαινόμενο υπενθυμίζει ότι το Διάστημα δεν είναι άδειο ή στατικό, αλλά δυναμικό και διαμορφωμένο από κίνηση και ενέργεια», κατέληξε η Scaringi.
