Οι μαύρες τρύπες μπορεί να είναι αόρατες, όμως η επιρροή τους διαμορφώνει τους γαλαξίες, τη σύγχρονη τεχνολογία και την κατανόησή μας για το ίδιο το σύμπαν. Νέα δεδομένα από το James Webb Space Telescope (JWST) ρίχνουν φως στην προέλευση των πρώτων υπερμεγεθών μαύρων τρυπών, αμφισβητώντας τις μέχρι σήμερα επικρατούσες θεωρίες. Η γενική σχετικότητα στην καθημερινή […]
Οι επιστήμονες ίσως έλυσαν ένα κοσμικό μίνι-μυστήριο που τους απασχολούσε από το 2022, όταν το τηλεσκόπιο James Webb (JWST) άρχισε να εντοπίζει αντικείμενα που δεν θα έπρεπε να υπάρχουν. Το πρόβλημα; Υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες που σχηματίστηκαν πριν το σύμπαν κλείσει το 1 δισεκατομμύριο έτη, κάτι που τα τρέχοντα μοντέλα αδυνατούν να εξηγήσουν. Η θεωρία της […]
Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν πρόσφατα ένα πρωτοφανές φαινόμενο στον γαλαξία VV 340a: έναν πίδακα (jet) που εκτοξεύεται από μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα και παρουσιάζει μια χαρακτηριστική ταλάντωση (wobbling), επηρεάζοντας ολόκληρο τον γαλαξία. Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Science», αποκαλύπτει τον μεγαλύτερο και πιο εκτεταμένο πίδακα που έχει παρατηρηθεί ποτέ σε κοντινό γαλαξία, προσφέροντας σαφείς […]
Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων, με επικεφαλής το SRON Netherlands Institute for Space Research, παρατήρησε ξαφνική εκτόξευση ύλης κοντά στην υπερμεγέθη μαύρη τρύπα NGC 3783, με ταχύτητες που φτάνουν έως και το 20% της ταχύτητας του φωτός. Κατά τη διάρκεια παρακολούθησης 10 ημερών, κυρίως με το διαστημικό τηλεσκόπιο XRISM, οι ερευνητές κατέγραψαν τη δημιουργία και την […]
Αστρονόμοι χρησιμοποίησαν το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb (JWST) για να παρατηρήσουν εκλάμψεις από τον Τοξότη A*, την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στην καρδιά του Γαλαξία μας, υπό ένα νέο πρίσμα. Η νέα μοντελοποίηση αυτών των παρατηρήσεων θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν πώς οι μαύρες τρύπες εκτοξεύουν αυτές τις εκλάμψεις, καθώς και να αποκαλύψουν […]
Αστρονόμοι ανίχνευσαν τη μεγαλύτερη και πιο μακρινή έκρηξη μαύρης τρύπας που έχει ποτέ παρατηρηθεί, μια κοσμική καταιγίδα ενέργειας με ισχύ όση δέκα τρισεκατομμύρια ήλιοι. Η έκρηξη, γνωστή ως φωτοβολία ΤΑΔ (tidal disruption event), εντοπίστηκε από το Zwicky Transient Facility (ZTF) και προέρχεται από τη μαύρη τρύπα στο κέντρο ενός ενεργού γαλαξιακού πυρήνα (AGN) με την […]
Οι αστρονόμοι ανίχνευσαν τους κοσμικούς ήχους δύο νεογέννητων μαύρων τρυπών, κάθε μία εκ των οποίων σχηματίστηκε από τη βίαιη σύγκρουση δύο προϋπαρχουσών μαύρων τρυπών. Ένα από τα γεγονότα αυτά, μάλιστα, είναι το πρώτο του είδους του που έχει ποτέ παρατηρηθεί. Οι ανιχνεύσεις έγιναν μέσω κυματισμών στον χωροχρόνο, γνωστών ως βαρυτικών κυμάτων, που προκλήθηκαν από τις […]
Ο θάνατος ενός άστρου από τα «δόντια» μιας μαύρης τρύπας σε γαλαξία 650 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά αιφνιδίασε τους αστρονόμους. Το φαινόμενο δε συνέβη στο κέντρο του γαλαξία – όπου συνήθως βρίσκονται οι τεράστιες μαύρες τρύπες – αλλά εκτός του, ενώ εκτόξευσε δύο ισχυρές ροές ενέργειας μήνες μετά την καταστροφή του άστρου. Το αστρικό τέλος […]
Έπειτα από δεκαετίες αναζήτησης, αστρονόμοι κατάφεραν να εικονογραφήσουν για πρώτη φορά δύο υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες σε τροχιά μεταξύ τους, επιβεβαιώνοντας μια θεωρία που παρέμενε ανεπιβεβαίωτη εδώ και δεκαετίες. Η ιστορική αυτή εικόνα καταγράφηκε στον κβάζαρ OJ287, ο οποίος βρίσκεται περίπου 5 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά, στον αστερισμό του Καρκίνου. Οι κβάζαρ είναι εξαιρετικά φωτεινές περιοχές […]
Ο αντίκτυπος από τη σύγκρουση δύο μαύρων τρυπών μετρήθηκε για πρώτη φορά μέσω βαρυτικών κυμάτων, αποκαλύπτοντας όχι μόνο την ταχύτητα, αλλά και την κατεύθυνση της «κλοτσιάς» που δέχθηκε η νέα μαύρη τρύπα καθώς εκτοξεύθηκε στο διάστημα. Πρόκειται για την πρώτη φορά που επιτυγχάνεται τέτοια μέτρηση, ανοίγοντας νέους δρόμους στην κατανόηση των συγχωνεύσεων μαύρων τρυπών. Η […]
Δέκα χρόνια μετά την πρώτη ανίχνευση από επιστήμονες βαρυτικών κυμάτων που προέρχονταν από τη σύγκρουση δύο μαύρων οπών, η ερευνητική ομάδα LIGO-Virgo-KAGRA, στην οποία συμμετέχει ο καθηγητής αστρονομίας του Πανεπιστημίου Columbia Maximiliano Isi, κατέγραψε ένα σήμα από μια σχεδόν πανομοιότυπη σύγκρουση μαύρων τρυπών. Οι βελτιώσεις στην τεχνολογία ανίχνευσης επέτρεψαν στους ερευνητές να παρατηρήσουν τις μαύρες […]
«Το GW250114 είναι το πιο δυνατό γεγονός βαρυτικών κυμάτων που έχουμε ανιχνεύσει μέχρι σήμερα· ήταν σαν ένας ψίθυρος που έγινε κραυγή». Με αυτά τα λόγια περιέγραψε ο Geraint Pratten, μέλος της συνεργασίας LIGO-Virgo-KAGRA, την πρόσφατη ανίχνευση από το Παρατηρητήριο Βαρυτικών Κυμάτων LIGO, το οποίο φέτος συμπληρώνει 10 χρόνια επιστημονικής λειτουργίας. Η LIGO κατάφερε να ανιχνεύσει […]
Αστρονόμοι που αναλύουν δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb (JWST) εντόπισαν αυτό που μπορεί να είναι η παλαιότερη μαύρη τρύπα που έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα, πιθανώς δημιουργημένη λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Η ανακάλυψη, η οποία δημοσιεύτηκε σε νέα μελέτη που αναμένει επιστημονική αξιολόγηση, προσφέρει ίσως την ισχυρότερη ένδειξη μέχρι σήμερα […]
Νέα έρευνα δείχνει ότι η σκοτεινή ύλη θα μπορούσε να συγκεντρώνεται σε τεράστιες χρονικές κλίμακες στην καρδιά πλανητών μεγέθους Δία, δημιουργώντας μαύρες τρύπες που «τρώνε» αυτούς τους κόσμους από μέσα. Αυτή η εντυπωσιακή ιδέα μπορεί να σημαίνει ότι οι εξωπλανήτες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη μελέτη του μυστηρίου της σκοτεινής ύλης. Συγκέντρωση σκοτεινής ύλης […]
Σε μια νέα μελέτη, οι επιστήμονες άρχισαν να σκέφτονται μια αρκετά τρελή ερώτηση: Τι θα γινόταν αν οι μαύρες τρύπες μπορούσαν να μετατρέψουν την ύλη νεκρών αστέρων σε σκοτεινή ενέργεια, τη μυστηριώδη δύναμη που οδηγεί την επιτάχυνση της διαστολής του σύμπαντος; Αν ναι, τότε αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει μια πληθώρα «κοσμικών προβλημάτων» στα μοντέλα […]
Οι αστρονόμοι παρατήρησαν αυτό που μπορεί να είναι η πρώτη γνωστή περίπτωση ενός τεράστιου άστρου που εκρήγνυται ενώ αλληλεπιδρά με μια μαύρη τρύπα, σηματοδοτώντας μια ανακάλυψη που θα μπορούσε να αποκαλύψει μια εντελώς νέα κατηγορία άστρων που εκρήγνυνται. Το φαινόμενο, με την ονομασία SN 2023zkd, εντοπίστηκε για πρώτη φορά τον Ιούλιο του 2023 από το […]