Ένας τεράστιος όγκος μάγματος, που εκτείνεται σε περισσότερα από 1.000 μίλια (1.609 χιλιόμετρα), ανεβαίνει αργά και σταθερά κάτω από την ηφαιστειακή περιοχή “Θαρσίς του Άρη και θα μπορούσε μια μέρα να προκαλέσει μια ισχυρή έκρηξη στο ψηλότερο βουνό του ηλιακού συστήματος, το όρος Όλυμπος.
Ο Όλυμπος: Το ψηλότερο βουνό του ηλιακού συστήματος
Σε ύψος 13,6 μιλίων (21,9 χιλιομέτρων), ο Όλυμπος υψώνεται τόσο ψηλά στον ουρανό του Άρη, που η καλδέρα του υπερβαίνει το όριο της ατμόσφαιρας του Άρη και αγγίζει το διάστημα.
Στην περιοχή της Θαρσίδος στον Άρη υπάρχουν ακόμη τρία μεγάλα ηφαίστεια: το όρος Ασκραίος, το όρος Άρσια και το όρος Παβόνις. Όλα αυτά τα ηφαίστεια ήταν ανενεργά για εκατομμύρια χρόνια, αλλά αυτό μπορεί να αλλάξει, όπως υποδηλώνει μια νέα έρευνα.
Μπορεί ο Άρης να έχει ακόμα ηφαιστειακή δραστηριότητα;
«Ενδέχεται να υπάρχουν ακόμα ενεργές γεωλογικές διεργασίες στο εσωτερικό του Άρη, οι οποίες επηρεάζουν και πιθανώς δημιουργούν νέα ηφαιστειακά χαρακτηριστικά στην επιφάνεια», δήλωσε ο Μπαρτ Ρουτ, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας του Ντελφτ στην Ολλανδία, σε δήλωσή του. Ο Ρουτ παρουσίασε την ανακάλυψη της ομάδας του στο Ευρωπλανητικό Συνέδριο την περασμένη εβδομάδα στο Βερολίνο.
Τα τέσσερα ηφαίστεια βρίσκονται στη διόγκωση της Θαρσίδος, μια τεράστια διόγκωση στη μία πλευρά του Άρη που εκτείνεται σε 3.000 μίλια (5.000 χιλιόμετρα) και βρίσκεται 4 μίλια (7 χιλιόμετρα) πάνω από τις γύρω περιοχές, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται το ύψος των ηφαιστείων στην κορυφή της.
Το βαρυτικό πεδίο του Άρη
Μελετώντας προσεκτικά μικρές παραλλαγές στις τροχιές αρκετών δορυφόρων γύρω από τον Άρη — όπως το Mars Express, το Mars Reconnaissance Orbiter και το ExoMars Trace Gas Orbiter — ο Ρουτ και οι συνεργάτες του μπόρεσαν να χαρτογραφήσουν το βαρυτικό πεδίο του Άρη. Βρήκαν περιοχές όπου η βαρύτητα ήταν πιο ισχυρή και περιοχές όπου ήταν πιο αδύναμη.
Σε συνδυασμό με σεισμικές μετρήσεις από την αποστολή Mars InSight της NASA, τα νέα ευρήματα αποκαλύπτουν την περίπλοκη κατανομή της μάζας στο εσωτερικό του Άρη. Ο Άρης δεν είναι χωρισμένος σε στρώματα όπως ένα κρεμμύδι, αλλά το εσωτερικό του είναι πιο ανομοιογενές, με διάφορες ανωμαλίες πυκνότητας.
Μάγμα κάτω από τη Θαρσίδα
Η ομάδα του Ρουτ βρήκε ότι κάτω από τη Θαρσίδα υπάρχει μια τεράστια περιοχή ασθενέστερης βαρύτητας, που προκαλείται από μια περιοχή χαμηλότερης πυκνότητας πλάτους 1.100 μιλίων (1.750 χιλιόμετρα) σε βάθος 680 μιλίων (1.100 χιλιόμετρα). Αυτή η περιοχή ανεβάζει μάγμα αργά από το εσωτερικό του πλανήτη και ίσως μια μέρα να τροφοδοτήσει ξανά τα ηφαίστεια της Θαρσίδος.
Ωστόσο, αυτή η δεν είναι η μόνη περίεργη ανακάλυψη που εντόπισε η ομάδα του Ρουτ στον χάρτη της βαρύτητας. Ανακάλυψαν επίσης περισσότερες από 20 μυστηριώδεις υπόγειες δομές διαφόρων μεγεθών, συμπεριλαμβανομένης μιας που μοιάζει με σκύλο, κάτω από το βόρειο ημισφαίριο του Άρη, όπου κάποτε ένας αρχαίος ωκεανός γέμιζε τις χαμηλές περιοχές.
Νέα αποστολή για την ανακάλυψη των μυστηριωδών χαρακτηριστικών
Για να μάθουμε περισσότερα για αυτά τα μυστηριώδη χαρακτηριστικά, θα απαιτηθεί μια νέα αποστολή. Ο Ρουτ είναι μέρος μιας ομάδας που προτείνει την αποστολή Martian Quantum Gravity (MaQuls), η οποία θα χαρτογραφήσει το βαρυτικό πεδίο του Άρη με λεπτομέρεια από τροχιά, δηλαδή ουσιαστικά ένα διαστημόπλοιο θα τοποθετηθεί σε μια σταθερή θέση γύρω από τον Άρη (σε τροχιά) και από εκεί θα πραγματοποιήσει τις μετρήσεις του.
«Οι παρατηρήσεις με το MaQuls θα μας επιτρέψουν να εξερευνήσουμε καλύτερα το υπέδαφος του Άρη», δήλωσε η Λίζα Βέρνερ, ερευνήτρια στο Γερμανικό Αεροδιαστημικό Κέντρο.
«Αυτό θα μας βοηθήσει να μάθουμε περισσότερα για αυτά τα μυστηριώδη κρυμμένα χαρακτηριστικά και να μελετήσουμε τις συνεχιζόμενες μετακινήσεις του μάγματος, καθώς και να κατανοήσουμε δυναμικές επιφανειακές διαδικασίες όπως οι εποχιακές αλλαγές στην ατμόσφαιρα και η ανίχνευση υπόγειων δεξαμενών νερού».